مدیریت و برنامه ریزی بحران در تأسیسات آب شرب شهری با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی شهر یاسوج)

نوع مقاله: یاداشت‌ فنی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان و دانشگاه شهید بهشتی، زنجان، ایران

3 استادیار، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

10.22093/wwj.2019.91349.2445

چکیده

امروزه دسترسی به منابع آب شیرین از مسائل بسیار مهم در بیشتر کشورها از جمله منطقه خاورمیانه و کشور ایران است. بحران آب در گذشته به‌علت جمعیت کم به اندازه زمان حال محسوس نبود، ولی امروزه با افزایش روز افزون جمعیت کره زمین و گرمایش جهانی و بهره‌برداری بیش از حد از منابع محیط ‌زیست و نیاز بشر به غذای بیشتر و همچنین کاهش بارندگی نسبت به سال‌های گذشته در بسیاری از نقاط جهان، این بحران بیش از گذشته مشهود است. پدافند غیرعامل ابعاد مختلفی را در برمی‌گیرد که حفاظت و حراست از تأسیساتی مانند آب شرب شهرها یکی از این ابعاد است. در این پژوهش سعی شد که با یک نگاه تحلیلی مبتنی بر پژوهش‌های کتابخانه‌ای و اسنادی به بررسی تأسیسات آب شرب شهر یاسوج از دیدگاه پدافند غیرعامل و ارائه راهکارهایی پرداخته شود. به‌طوری که عوامل داخلی و خارجی و راهبردهای چهارگانه در تأسیسات آب شرب شهری با رویکرد چگونگی شناسایی اعمال ضوابط و ملاحظات پدافند غیرعامل در حال و آینده را شناسایی کند و نیز با استفاده از روش QSPM، راهبردهای انتخاب شده اولویت‌بندی شود. در مورد چگونگی پراکنش به‌وسیله GIS و بررسی و تحلیل‌های لازم، از مدل ارزیابی SWOT استفاده شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، لازم است تهیه راهبرد طرح بهسازی و نوسازی سیستم تأسیسات آب شرب شهر یاسوج با تأکید بر پدافند غیرعامل در اولویت اول قرار گیرد. تهیه راهبردهای احداث کانال مشترک برای تمام تأسیسات به‌دلیل چیدمان نامناسب تأسیسات ضمن استفاده از روش‌های استتار، و نیز ساخت مخازن انحرافی در جهت فریب دشمن، افزایش دوربین‌های امنیتی و ارتقای سیستم‌های تله‌متری چاه‌ها و مخازن در سطح شهر و مکان‌یابی دقیق آنها برای پوشش کامل تأسیسات آب به کمک سیستم اطلاعات جغرافیایی در اولویت‌های بعدی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Crisis Management and Planning in Urban Water Supply Facilities Using Passive Defense Approach (Case Study: Yasouj City)

نویسندگان [English]

  • Majid Riyahipur 1
  • Mohsen Kalantari 2
  • Isa Piri 3
1 PhD Student of Geography and Urban Planning, Faculty of Humanities, Detp. of Geography, Zanjan University, Zanjan, Iran
2 Assoc. Prof., Faculty of Humanities, Dept. of Geography, Zanjan University and Shahid Beheshti University, Zanjan, Iran
3 Assist. Prof., Fauclty of Humanities, Dept. of Geography, Zanjan University, Zanjan, Iran
چکیده [English]

Access to freshwater resources is today one of crucial issues in most countries including the Middle East and Iran. Owing to a small population in the past, water crisis was not as tangible as the present time. Today, however, the crisis is more obvious than the past along with growing rise of global population, global warming, excessive utilization of environmental resources, and human need for more food as well as dropped rainfall compared to previous years in many parts of the globe.Passive defense involves various dimensions, one of which is to protect and preserve such facilities as urban drinking water. This paper has tried to investigate water supply facilities in Yasouj City with an analytical viewpoint based on library and documentary studies to provide solutions from the perspective of passive defense. Thereby, both internal and external factors and quadruple strategies in urban water supply facilities can be determined with an approach that identifies and allows the application of current and future criteria and considerations of passive defense. The selected strategies were prioritized by QSPM method. Also, the distribution pattern was examined with GIS, and the necessary analyses was performed by the SWOT evaluation model. Our results suggests that it seems necessary to prioritize the development of a strategy for the reconstruction and modernization of Yasouj drinking water supply system with an emphasis on passive defense. The next priorities go to strategies of joint channel construction for all installations because of inadequate layout of the facilities, while using camouflage techniques. In addition, construction of diversion reservoirs is needed in order to deceive enemies, increase security cameras. The telemetry systems (remote control) for wells and reservoirs should be upgraded throughout the city with exact localization using GIS to fully cover the water supply facilities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • crisis management
  • passive defense
  • Urban Water Supply Facilities
  • SWOT
  • QSPM
  • Yasouj

Brandon, P. S. 2011. Extreme management in disaster recovery. Procedia Engineering, 14, 84-94.

Kettler, A. J. & Goulter, I. C. 1985. An analysis of pipe breakage in urban water distribution networks. Canadian Journal of Civil Engineering, 12, 286-293.

Khamar, G. A., Saleh Gohari, H. & Hosseini, Z. 2014. The feasibility of location of urban shelters using the IO model and AHP method Case study: 13th district of Kerman city district. Quarterly Journal of Urban Planning, 7, 29-54.

Minnaar, A. 2002. The implementation and impact of crime prevention/crime control open street closed-circuit television surveillance in South African Central Business Districts. Surveillance and Society, 4, 174-207.

Nasiri, M. R. 2008. Presenting a model for locating critical and critical centers according to the principles of passive defense. MSc Thesis, Industrial Engineering, Faculty of Industrial Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. (In Persian)

Parizadi, T. & Hosseni Amini, H. & Shahriyari, M. 2010. Investigation and analysis of dassive defense arrangements in the city of Saqez in an analytical approach. Urban Management Magazine, 26, 191-206. (In Persian)

Shakibamanesh, A. & Hashemi Fesharaki, S. J. 2009. Considerations of non-operating defense in urban infrastructure. First National Conference on Engineering and Management of Infrastructures, University of Tehran, Tehran, Iran. (In Persian)

Tyagi, M., Kumar, P. & Kumar, D. 2014. A hybrid approach using AHP-TOPSIS for analyzing e-SCM performance. Procedia Engineering, 2195-2203.