بررسی وضعیت فاضلاب‌های شهری و صنعتی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده مهندسی شیمی و نفت- دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

در این مقاله فاضلاب‌های ایجاد شده تحت سه عنوان  فاضلاب شهری،  فاضلاب صنایع بزرگ آلوده کننده، و فاضلاب شهرک‌های صنعتی دسته‌بندی شده‌اند. تا پایان سال 81 فقط 50 تصفیه‌خانه شهری در سطح کشور در حال بهره‌برداری بوده‌اند که در پایان سال 82 تعداد آن‌ها به 75 تصفیه‌خانه افزایش پیدا کرده است. بدین ترتیب از میزان 3/9 میلیارد مترمکعب در سال فاضلاب شهری ایجاد شده در کشور، تنها 9 درصد آن تصفیه و 91 درصد دیگر بدون تصفیه وارد چاه‌های جذبی، رودخانه‌ها و یا زمین‌های کشاورزی می‌شود. میزان فاضلاب صنایع آلوده کننده کشور در سال 1382 بالغ بر 91 میلیون مترمکعب بوده است که، تنها 31 درصد آن تصفیه و بازیافت شده و بقیه بدون تصفیه رها می‌شود. تا پایان سال 1382 در شهرک‌های صنعتی ایران تعداد 10 تصفیه‌خانه فاضلاب به مرحله راه‌اندازی رسیده است و عملیات احداث 15 تصفیه‌خانه فاضلاب نیز در مراحل مختلف عملیات اجرایی می‌باشد. میزان کل بار آلودگی شهرک‌های صنعتی ایران 30/14 هزار تن BOD در سال است که از این میزان بار آلودگی، 24/1 درصد در سیستم‌های بی‌هوازی- هوازی و 26/8 درصد در سیستم‌های هوازی تصفیه‌ می‌شود. پیش‌بینی شده است که برای تکمیل سیستم‌های تصفیه فاضلاب‌های شهری به 60 هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری نیاز است و در صورت انجام این سرمایه‌گذاری علاوه بر مصون ماندن منابع آبی کشور از خطر آلودگی، بیش از 500 هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی از این طریق آبیاری خواهد شد. در بخش پایانی مقاله علاوه بر تبیین نقش دولت، موانع و چالش‌های موجود مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و پیشنهاداتی به منظور رفع این موانع ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Treatment Situation of Municipal and Industrial Wastewater in Iran

نویسندگان [English]

  • Jalaledin Shayegan
  • Abbas Afshari
Sharif University of Technology
چکیده [English]

The main sources of wastewater in Iran are divided in three sections : domestic, large polluting industries and industrial estate effluents. Out of 3.9 million cubic meters of municipal wastewater, only 9% is treated in 75 wastewater treatment plants (until April 2004) and the rest (91%) is discharged directly to the sewage wells, rivers, lakes and sea, and agricultural lands without any proper treatment. The amount of industrial wastewater, from main polluting industries, is estimated over 91 million cubic meters from which only 31% treated poorly. The situation in industrial estates is the same; only 10 industrial estates have recently equipped with  proper wastewater treatment plants and another 15 are under construction. The rest (over 200) are get without any treatment facilities. The total BOD loads of existing wastewater treatment plants are about 30,000 ton/yr. 76% of this load is treated by aerobic systems and 24% by anaerobic aerobic combination. Over 7 billion dollars capital inveslments are needed for wastewater collection and treatment facilities for the rest of towns. Having done so, apart form pollution prevention of water resources, about 500,000 hectars of agricultural land wille be irrigated by treated effluents. As concluding remarks, the role of government and existing challenges are dicussed and some suggestions are given.

1- آمار و ارقام آرشیو شرکت آب و فاضلاب کشور، (1382).

2- شایگان، ج.ا.، عظیمی، ع.ا.، (1377). "اندازه‌گیری معیارهای طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری در تهران"، طرح استاندارد مهندسی آب کشور.

3- مرکز آمار ایران (1381). " نتایج بررسی آثار زیست‌محیطی فعالیت‌های صنعت و معدن از دیدگاه آمار 1379-1373". مدیریت انتشارات و اطلاع رسانی.

4- شرکت شهرک‌های صنعتی ایران، (1382). " تلاش سبز"، وزارت صنایع و معادن.

5- سازمان حفاظت محیط زیست، (1380).  " آیین‌نامه‌های اجرایی بند (ج) ماده 104 و ماده 134 قانون برنامه سوم توسعه"، انتشارات دایره سبز

6- Barton, C.R., (1977)."Strategies for Improving Urban Waste Management : Lessons from a Decade of World Bank Lending", In Proceeding of Workshop in Washington DC, 2-4, Haz. Waste World/Superfund XVII Conference.

7- Gentry, B.S. and Fernandz, L.O., (1997). "Evolving Public-Private Partnerships, General Thermes and Urban Water Examples in Globalization and Environment", New Challenges for the Public and Private Sector, Proceeding of the Workship in Paris, B-14 Organization of Economic Cooperation and Development.

8- Brooman, E., (1996). "Concurrent Technologies Corporation", Personal Communication to Lori Kincaid, UT Center for Clean Product and Clean Technologies.

9- U.S. Environmental Protection Agency (EPA). (1995). "Printed Wiring Board Pollution Prevention and Control : Analysis of Survey Results. Design for the Environment Printed Wiring Board Project ", EPA Offices of Pollution Prevention and toxies Washington D.C., EPA 744-R-95-006.