بررسی روند بارندگی سالانه در مناطق خشک و نیمه خشک مرکزی و شرقی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه تهران و مربی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

2 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

3 دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

چکیده

در این پژوهش روند بارندگی سالانه در مناطق خشک و نیمه خشک مرکز و شرق ایران با استفاده از داده‌های 79 ایستگاه اقلیم شناسی و سینوپتیک سازمان هواشناسی با طول دوره آماری 36 سال مورد بررسی قرار گرفت. روند بارندگی سالانه در دوره آماری 1965-2000 میلادی (1344 تا 1379 خورشیدی) در همه ایستگاهها با استفاده از آزمونهای آماری ناپارامتری، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. نتیجه این بررسی نشان داد که نشانه‌ای از بروز تغییرات اقلیمی در منطقه مورد مطالعه وجود ندارد. اگرچه در برخی از ایستگاهها روند بارندگی سالانه منفی است و نشان دهنده روند کاهشی بارش در سالهای اخیر می‌باشد، اما در بیشتر ایستگاهها، روند مزبور معنی دار نیست. نتیجه این بررسی همچنین نشان می‌دهد که جنوب شرق کشور در سالهای اخیر با کمبود بارندگی و افزایش دما مواجه بوده است و به ویژه بارندگی سالانه در این منطقه از کشور دارای روند کاهشی معنی‌دار است. از این رو رویداد خشکسالیهای پیاپی در این منطقه را می‌توان به روند کاهشی بارش و افزایش دما نسبت داد. از سوی دیگر، نقشه روند بارندگی سالانه هیچ الگوی مکانی مشخصی را نشان نداد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Annual Rainfall Trend Analysis in Arid and Semi-arid Regions of Central and Eastern Iran

نویسندگان [English]

  • Tayeb Raziei 1
  • Peyman Daneshkar Arasteh 2
  • Bahram Saghafian 3
1 PhD student of Climatology, University of Tehran, and Climatologist, Soil Conservation and Watershed Management Institute (SCWMRI), Tehran, Iran; tayebrazi@scwmri.ac.ir
2 Assistant Professor, SCWMRI
3 Associate Professor, SCWMRI
چکیده [English]

Climate variability is the main reason for drought and water scarcity. Annual rainfall trend was investigated in arid and semi-arid regions of Iran using 79 climatology and synoptic stations with 36 years of data records. Monthly and annual precipitation data from homogeneity tests were applied and discontinuities were adjusted in non-homogeneous stations using the annual nonparametric Mann-Kendal statistic test. The results showed no evidence of climate change in the study area. Although many stations showed negative trends indicating decreasing precipitation, this trend was not statistically significant at 95 percent significant level. The results indicate that the southeastern part of Iran has recently experienced a climate change of negative precipitation trend. Mapping trend statistics did not show any geographical orientation. Considering the global warming and rising temperatures, evident in the study area, the adverse effects of decreasing precipitation on temperature, the adverse effects of decreasing precipitation in conjunction with significant positive trends in temperature rise may lead to severe ecological and economic problems in the study area. The frequently occurring droughts in this region can be due to increasing temperature and decreasing precipitation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rainfall Variability
  • Climate change
  • Trend
  • arid and semi-arid regions
  • Iran
1- Ramos, M.C. (2001). "Rainfall distribution pattern and their change over time in a Mediterranean area." J. Theoretical and Applied Climatology, 69, 163-170.
2- IPCC (2000). "Special report on emissions scenarios." Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, 599.
3- Turkes, M. (1996). "Spatial and temporal analysis of annual rainfall variations in Turkey."
J. International Journal of Climatology, 16, 1057-1076.
4- Peterson, T.C., and Easterling, D.R. (1994). "Creation of homogeneous composite climatological reference series." J. International Journal of Climatology, 14, 671-679.
5- De Luis, M., Raventos, J., Gonzales-Hidalgo, J.C., Sanchez, J.R., and Cortina, J. (2000). "Spatial analysis of rainfall trends in the region of Valencia (East Spain)." J. International Journal of Climatology, 20, 1451-1469.
6- Gonzales-Hidalgo, J.C., De Luis, M., Raventos, J., and Sanchez, J. R. (2001). "Spatial distribution of seasonal rainfall trends in a Western Mediterranean area." J. International Journal of Climatology, 21,843-860.
7- Piccareta, M., Capolongo, D., and Boenzi, F. (2004). "Trend analysis of precipitation and drought in Basilicata from 1923 to 2000 within a Southern Italy context." J. International Journal of Climatology,  24, 907-922.
8- Xu, Z.X., Tkeuchi, K., and Ishidaria, H. (2003). "Monotonic trend and step changes in Japanese precipitation." J. Journal of Hydrology, 279, 144-150.
9- Dinpashoh, Y., Fekri Fard, A., Moghadam, M., Jahanbakhsh, S., and Mirnia, M. (2004). "Selection of variables for the purpose of regionalization of Iran's precipitation climate using multivariate methods." J. Journal of Hydrology, 297,109-123.
10- Kohler, M.A. (1949). "Double-mass analysis for testing the consistency of records for making adjustment." Bulletin of the Amercian Meteorological Society, 30, 188-189.
11- Jain, S., and Lall, U. (2000). "Magnitude and timing of annual maximum floods: trend and large scale climate associations for the Blacksmith Fork river, Utah."J. Water Resources Research, 36(12), 3641-3651.
12- Yue, S. and Pilon, P. (2004). "A comparison of the power of the t-test, Mann-Kendall and bootstrap tests for trend detection."J. Hydrological Sciences, 49(1), 21-37.
13- Yue, S., Pilon, P., and Cavadias, G. (2004). "Power of the Mann-Kendall and Spearman's rho tests for detecting monotonic trends in hydrological series." J. Journal of Hydrology, 254-259-271.
14- Rodrigues da Silva, V. P. (2004). "On climate variability in northeast of Brazil." J. Journal of Arid Environment, 58, 575-596.
15- Wilks, D.S. (1995). Statistical methods in the atmospheric sciences (an introduction), Academic Press, San Diego, CA, USA.
16- رضیئی، ط.، و ثقفیان، ب. (1383). "بررسی روند خشکسالی در دشت سیستان." مجموعه مقالات، اولین کنفرانس ملی منابع آب ایران، دانشگاه تهران، تهران.