بررسی میزان توجه به رویکرد طراحی شهری حساس به آب در آموزش دانشگاهی معماری منظر و طراحی شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد طراحی محیط، گروه طراحی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش برای بررسی میزان توجه به رویکرد طراحی شهری حساس به آب در آموزش دانشگاهی در ایران دو پرسش طرح کرد: 1) اهداف اصلی و فرعی طراحی شهری حساس به آب کدام‌اند؟ 2) در آموزش رشته‌های معماری منظر و طراحی شهری تا چه مقدار به اهداف طراحی شهری حساس به آب توجه می‌شود؟ راهبرد اصلی در پیشبرد این پژوهش، ترکیبی (کیفی- کمّی) بود. در گام اول پژوهش از راهبرد کیفی و روش تحلیل محتوا برای استخراج اهداف اصلی و فرعی طراحی شهری حساس به آب از منابع بهره گرفته شد. سپس اهداف مستخرج به‌عنوان مؤلفه‌های مورد سنجش، مبتنی بر نظرات پنل خبرگان تدقیق شد. در گام دوم برای بررسی میزان توجه به اهداف "طراحی شهری حساس به آب" در آموزش دانشگاهی رشته‌های معماری منظر و طراحی شهری به کمک ابزار پرسش‌نامه نظرات اساتید دانشگاه در دو رشته معماری منظر و طراحی شهری جمع‌آوری شد. در گام سوم پژوهش، از راهبرد کمّی آنتروپی شانون برای تحلیل پاسخ‌های ارائه ‌شده به پرسش‌نامه‌ها استفاده شد. آنتروپی شانون یکی از روش‌های کمّی مبتنی بر تصمیم‌گیری چند معیاره و برگرفته از نظریه اطلاعات برای پردازش داده‌ها در تحلیل محتوا است. تحلیل پاسخ‌های ارائه ‌شده به پرسش‌نامه‌ها با روش آنتروپی نشان داد که در میان مؤلفه‌های 5‌گانه اصلی طراحی شهری حساس به آب، در آموزش طراحی شهری و معماری منظر به مؤلفه عملکرد بیش از سایر مؤلفه‌ها توجه می‌شود و دو مؤلفه امنیت آبی و تأمین آب در رتبه دوم، کیفیت آب در رتبه سوم و کمیت آب در رتبه چهارم قرار دارند. از میان 20 مؤلفه فرعی مورد پرسش، وزن 14 مؤلفه (معادل 70 درصد مؤلفه‌ها) یکسان و ناچیز بود که نشان‌دهنده توجه کم به آنها در فرایند آموزش معماری منظر و طراحی شهری در ایران است. نتایج نشان ‌داد مؤلفه‌هایی که ماهیت کمّی داشته‌اند، جایگاه پایینی در آموزش معماری منظر و طراحی شهری دارند. در حالی‌که بخش زیادی از مؤلفه‌های کیفی توانسته‌اند وزن بیشتری نسبت به مؤلفه‌های کمّی کسب کنند. این موضوع نشان داد آموزش معماری منظر و طراحی شهری در ایران به‌ویژه در حوزه آب، به‌طور معمول بر بیان مفاهیم نظری و موضوعات کیفی استوار است و برای آماده‌سازی دانش‌آموختگان این رشته‌ها برای مواجهه با چالش‌های کمّی که در پروژه‌های واقعی با آنها روبه‌رو خواهند شد، با ضعف جدی روبه‌رو است. برای پرکردن خلأ، بررسی بازنگری شرح دروس این دو رشته و چگونگی افزایش سطح دانش مدرسین آن نسبت به اهمیت موضوع آب، برای انجام پژوهش‌های آینده پیشنهاد می‌‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Level of Attention to Water Sensitive Urban Design Approach in Academic Education of Landscape Architecture and Urban Design

نویسندگان [English]

  • Parastoo Eshrati 1
  • Mohammad Motallebi 2
  • Alireza Mokaberian 3
1 Assist. Prof., School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Former Graduate Student in Environmental Design, Dept. of Environmental Design, School of Environment, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Undergraduate Student of Architecture, School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

This paper examines the level of attention to water sensitive urban design approach in Iran, leading to two questions: a) What are the objectives of WSUD? b) To what extent is attention paid to the objectives of WSUD in teaching landscape architecture and urban design fields? The research methodology of this research is combined (qualitative-quantitative). In the first step of the research, the qualitative strategy and content analysis method were used to extract the main and secondary objectives of WSUD from resources. Then, the extracted objectives were examined as measured components, based on the opinions of the panel of experts. In the second step, in order to evaluate the level of attention to the objectives of WSUD in the academic education in landscape architecture and urban design fields, the opinions of academicians in landscape architecture and urban design were collected. In the third step of the research, Shannon quantitative entropy strategy was used to analyze the answers to the questionnaires. Shannon entropy is one of the quantitative methods based on multi-criteria decision making and has an important role in information theory for data processing in content analysis. The analysis of the answers to the questionnaires using Entropy Method shows that among the five main components of WSUD, in urban design and landscape architecture education, the performance component is much more important than other components and the two components of water amenity and water supply are in second rank, water quality is in third place and water quantity is in the fourth position. Among the 20 sub-components, the weight of 14 components (equivalent to 70% of the components) is the same and insignificant, which shows that little attention is paid to them in the process of landscape architecture and urban design education in Iran. The results indicate that the components with quantitative nature have a low position in landscape architecture and urban design education, while many of the qualitative components had attained higher weight than the quantitative components. This shows that the education of landscape architecture and urban design in Iran, especially in water field, is mainly based on theoretical concepts and qualitative issues, and is not successful in preparing graduates of these fields to face the challenges in real projects. To close this gap, it is recommended to review the course descriptions of these two fields and determine how to enhance the knowledge of the teachers about the importance of water for further studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water Sensitive Urban Design (WSUD)
  • Landscape architecture
  • Urban Design
  • Architecture
  • Water
  • academic education
Amini, H., Sanayei, A., Talaie, H. & Yusefi, A. 2021. Transformation in urban planning with model of water-sensitive urban design. Journal of Water and Wastewater, 32(3), 138-151. (In Persian)
Armitage, N. 2014. Water Sensitive Urban Design (WSUD) for South Africa: Framework and Guidelines. Water Research Commission, University of Cape Twon, South Africa.
Belkayali, N. 2017. Effective use of water in the landscape architecture curriculum. New Trends and Issues Proceedings on Humanities and Social Sciences, 4(6), 98-104.
Bouyssou, D., Marchant, T., Pirlot, M., Perny, P., Tsoukias, A. & Vincke, P. 2000. Evaluation and Decision Models: A Critical Perspective, Springer Science and Business Media. Massachusetts, USA.
Committee, V. S. 1999. Urban Stormwater: Best-practice Environmental Management Guidelines, CSIRO publishing. Australia.
Demİroğlu, D., Çoban, A. & Cengİz, A. E. 2016. Sustainable use of water in urban design. Hacettepe Journal of Biology and Chemistry, 44(2), 193-203.
Fletcher, T. D., Shuster, W., Hunt, W. F., Ashley, R., Butler, D., Arthur, S., et al. 2015. SUDS, LID, BMPs, WSUD and more–the evolution and application of terminology surrounding urban drainage. Urban Water Journal, 12, 525-542.
Hakimian, P. & Lak, A. 2017. Green infrastructure: finding a common language in urban design and landscape architecture education. Soffeh, 27(3), 45-60. (In Persian)
Hoyer, J., Dickhaut, W., Kronawitter, L. & Weber, B. 2011. WaterSensitive Urban Design. JOVIS Verlag GmBH. Berlin, Germany.
Karleuša, B., Deluka-Tibljaš, A., Ožanić, N. & Ilić, S. 2009. The role of higher education in developing awareness about water management. 11th International Symposium on Water Management and Hydraulic Engineering-WMHE, Ohrid/Macedonia, Greece.
Kazemi, F. 2014. Using water sensitive urban design for urban water management. Journal of Water and Sustainable Development, 1, 29-34. (In Persian)
Lloyd, S. D. 2001. Water sensitive urban design in the Australian context: Synthesis of a Conference Held 30-31 August 2000, CRC for Catchment Hydrology, Melbourne, Australia.
Missingham, B. & Mcintosh, B. S. 2013. Water education for sustainability in higher education. Journal of Contemporary Water Research and Education, 150(1), 1-5.
Mouritz, M. J. 1996. Sustainable Urban Water Systems: Policy and Professional Praxis. PhD. Thesis, Murdoch University. Perth, Australia.
Ramyar, R. & Zarghami, E. 2016. The role of education in green infrastructure plannig and design approch. Urban Management Studies, 7(24), 16-33.
Upper Parramatta River Catchment Trust, U. 2004. Water Sensitive Urban Design: Technical Guidelines for Western Sydney. Sydney: Upper Parramatta River Catchment Trust.
Vera-Puerto, I., Valdes, H., Correa, C., Agredano, R., Vidal, G., Belmonte, M., et al. 2020. Proposal of competencies for engineering education to develop water infrastructure based on “Nature-Based Solutions” in the urban context. Journal of Cleaner Production, 265, 121717.
Vernon, B. & Tiwari, R. 2009. Place-making through water sensitive urban design. Sustainability, 1, 789-814.
Wahl, K. M. 2019. The Role of Higher Education Programs to the Future of the Wastewater Industry. D.B.A Thesis, Baker College Flint Michigan. USA.
WBM, B. 2009. Evaluating options for water sensitive urban design–a national guide. Joint Steering Committee for Water Sensitive Cities (JSCWSC).
WBM, B. 2007. National Guideline for Evaluating Water Sensitive Urban Design (WSUD). BMT WBM Pty Ltd., Brisbane, Australia.
Whelans, C., Maunsell, H. G. & Thompson, P. 1994. Planning and Management Guidelines for Water Sensitive Urban (Residential) Design. Consultatns Report Prepared for the Department of Planning and Urban Development of Western Australia, Perth, Australia.
Wong, T. 2006. Australian Runoff Quality: A Guid to Water Sensitive Urban Design, ARRB Pub., Australia.