مهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Prioritizing Water Resources Development Projects Using a Systemic Approachاولویتبندی طرحهای توسعه منابع آب بر اساس نگرش سیستمی2171633FAامینمیرشاهیفوق لیسانس رشته مدیریت سیستم (MBA) و برنامهریزی، کارشناس ارشد تجهیز مالی شرکت مدیریت منابع آب ایرانآلالهقائمیکارشناس ارشد دفتر فنی شرکت آب منطقهای تهرانJournal Article20090112A main challenge in the Iranian water management system concerns the discrepancy between the needs and the potential for ensuring funds needed for projects. The growing financial load of large projects, particularly water resources development projects, on the government has made the public budget practically inadequate to meet the financial needs of significant infrastructural plans. The lack of transparency in the process of decision making in water management and especially a disregard for priorities in the selection of plans and projects for study or implementation have caused the number of ongoing plans to increase and the allocated funds to be inadequate for their timely implementation. This state of affairs no doubt means projects of too long durations, execution and management problems, and cost overruns of the plans. Prioritization of water resources development plans has been considered since 1984 as an important measure to facilitate the process of decision making in the national water management system. This article reviews the previous methods of water plan prioritization, highlights the weaknesses and strengths of each method, and introduces the most appropriate one for practice today. The proposed method consists of four subsystems: 1) Projects evaluation; 2) Computation of economic, financial, social, and environmental measures; 3) Multi-criteria prioritization; and 4) Coordination. Once the model is developed, one can expect to find uncertainties in the system and to use fuzzy logic to prioritize water resources development plans.در حال حاضر یکی از مهمترین چالشهای مدیریت آب کشور عدم تعادل بین نیازها و امکان تأمین مالی پروژههاست. عملاً افزایش بار مالی دولت در اجرای طرحهای بزرگ بهویژه طرحهای توسعه منابع آب، موجب شده است تا درآمد عمومی برای اجرای طرحهای مهم و زیربنایی، پاسخگوی نیاز مالی این طرحها نباشد. عدم شفافیت در تصمیمسازی و تصمیمگیری فرایند مدیریتی آب بهویژه عدم رعایت اولویتبندی در انتخاب طرحها و پروژهها بهمنظور مطالعه یا اجرا، باعث شده است تا تعداد طرحهای در دست اجرا افزایش یابد. از طرفی اعتبارات عمومی تخصیص یافته متناسب با نیازهای دوره احداث، مطلوب طرحها نیست. این مشکلات موجب طولانی شدن دوره احداث، مشکلات کارگاهی، مدیریتی و تحمیل هزینههای مترتب بر طرح میشود. اولویتبندی طرحهای توسعه منابع آب بهعنوان یک اقدام مهم برای سهولت در تصمیمگیری مدیریت آب کشور، از سال 1363 مورد توجه قرارگرفته و تاکنون اقدامات مهمی در این زمینه انجام شده است. در این مقاله تلاش شد تا ضمن بررسی اجمالی سوابق اولویت بندی طرحهای آب و معایب و مزایای هر یک از آنها، مناسبترین و کاربردیترین روش اولویتبندی طرحهای آبی در قالب یک مدل یا سیستم پیشنهادی قابل اجرا، معرفی شود که ضمن رفع مشکلات سیستمهای قبلی، از ظرفیتها و تواناییهای بیشتری برخوردار باشد. این مدل دارای نگرش سیستمی بوده و از چهار زیرسیستم بهشرح زیر تشکیل شده است: 1- مطالعات طرحها، 2- محاسبه سنجههای اقتصادی، مالی، اجتماعی و زیست محیطی، 3- اولویتبندی طرحها با استفاده از ارزیابی چند معیاره، 4- هماهنگ کننده. با توسعه مدل میتوان امیدوار بود که ضمن شناسایی عدم قطعیتها، قابلیت استفاده از منطق فازی برای اولویتبندی طرحهای توسعه منابع آب نیز افزایش یابد.https://www.wwjournal.ir/article_1633_21fe5b8ba755eeaece7a450849876228.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Effectiveness of Iron Filings in Arsenate and Arsenite Removal from Drinking Waterکارایی براده آهن در حذف آرسنات و آرسنیت از آب آشامیدنی18251634FAعلیرضاعسگریکارشناس ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شاهرودسیمینناصریاستاد، گروه مهندسی بهداشت محیط, دانشکده بهداشت, دانشگاه علوم پزشکی تهرانامیرحسینمحویاستادیار, گروه مهندسی بهداشت محیط , دانشکده بهداشت, دانشگاه علوم پزشکی تهراناقدسخیریکارشناس، گروه مهندسی بهداشت محیط , دانشکده بهداشت, دانشگاه علوم پزشکی تهرانآذرقصریکارشناس، گروه مهندسی بهداشت محیط , دانشکده بهداشت, دانشگاه علوم پزشکی تهرانفروغواعظیدانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهرانJournal Article20080114 Groundwater contamination with arsenic (As) has been recognized as a serious problem and there are various reports from different regions, especially from Kurdistan Providence, indicating the presence of As in the from of arsenate and arsenite in water recourses. Removal of these compounds can be accomplished by various methods but they are all expensive. In this study, three concentrations (0.5, 1, and 1 mg/L) of iron filings (0.25, 0.5, 1 and 1.5 grams) were used as a cheap and available material for adsorption of As and the effects of contact time and pH as well as chloride and sulfate ion concentrations on removal efficiency were determined. Description of adsorption isotherms (Ferundlich and Langmuir) was accomplished. Finally, the data obtained were analyzed using the Excel softwere. The results indicate that iron filings show a high capability in adsorbing both arsenate and arsenic compounds from polluted water samples at pH 7 over a short contact time of 30 minutes. In fact, this cheap adsorbent shows good treatment when used at doses as low as 1g/L with no considerable interference by interfering anions (SO4<sup>2-</sup> and Cl<sup>-</sup>). It appears that the absorbability of both arsenate and arsenite by iron filings can be expressed by Ferundlich isotherm with R<sup>2</sup>>0.96, whereas arsenate adsorption (with a R<sup>2</sup> value of more than 0.96) can be better described by Langmuir isotherm than arsenite (with R<sup>2</sup> value of more than 0.91). Results also indicate that the amount of iron added to water is much more than the standard value of 0.3mg/L set for dinking water. Nevertheless, this method has far greater advantages in terms of costs and availability than similar methods. Besides, as removal by this method is efficient without pH modification, iron filing treatment of drinking water may, therefore, be recomnended as a convenient solution to the problem of water resources polluted with As in Iran.آلودگی آبهای زیرزمینی به آرسنیک اخیراً بهعنوان یک مشکل بزرگ مورد توجه قرار گرفته است. گزارشهای متعددی از آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی به آرسنیک و بهخصوص دو ترکیب آرسنات (آرسنیک پنج ظرفیتی) و آرسنیت (آرسنیک سه ظرفیتی) در دسترس است که در این میان به برخی قسمتهای استان کردستان میتوان اشاره کرد. فناوریهای متعددی برای حذف آرسنیک از آب آشامیدنی وجود دارد که عموماً هزینههای بالایی را در بر دارند. در این مطالعه از برادههای آهن بهعنوان مادهای ارزان و در دسترس برای حذف آرسنات و آرسنیت در سه غلظت 0/5 ، 1 و 2 میلیگرم در لیتر و در وزنهای 0/25، 0/5، 1 و 1/5 گرم استفاده گردید و اثر تغییرات زمان، غلظت، pH، وزن جاذب و همچنین اثر تغییر غلظت یونهای سولفات و کلراید در فرایند حذف بررسی شد. علاوه بر آن، تبعیت فرایند جذب از معادلات فروندلیخ و لانگمیر مورد بررسی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرم افزار Excel استفاده گردید. نتایج آزمایشها نشان داد که جاذب براده آهن دارای کارایی بالایی در حذف هر دو ترکیب آرسنات و آرسنیت در pH حدود 7 و زمان تماس 30 دقیقه است. در واقع جاذب در دز 1 گرم در لیتر، راندمان بالایی در حذف آرسنات و آرسنیت دارد. همچنین نتایج نشان داد که یونهای سولفات و کلراید تأثیر چندانی در کارایی حذف ندارند. از مشاهدات این پژوهش میتوان دریافت که آرسنات و آرسنیت با ضریب همبستگی 0/96R<sup>2</sup>> بهطور یکسانی از ایزوترم جذب فروندلیخ تبعیت میکنند؛ در حالیکه در مورد ایزوترم جذب لانگمیر، آرسنات با ضریب همبستگی 0/96R<sup>2</sup>> نسبت به آرسنیت با داشتن ضریب همبستگی 0/91R<sup>2</sup>> تبعیت بیشتری را نشان میدهد. نتایج همچنین نشان داد که میزان آهن افزوده شده به محیط، چندین برابر بیشتر از مقدار استاندارد 0/3 میلیگرم در لیتر آب آشامیدنی است. در نهایت از آنجاییکه براده آهن به مقدار فراوان و ارزان در دسترس میباشد و در ضمن دارای کارایی بالایی در حذف ترکیبات آرسنیک بدون نیاز به اصلاح pH آب است، میتوان از آن برای حذف آرسنیک در مناطق آلوده کشور استفاده نمود.https://www.wwjournal.ir/article_1634_6dd4e10e3296fa63738371ec0d5df818.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Dicolorization of Reactive Dyes in Aqueous Solutions Using Ionizing Electron Beam Radiationرنگزدایی محلولهای آبی حاوی رنگهای راکتیو با استفاده از تابش باریکه الکترونی یونیزه کننده26311635FAعباسبهجتاستاد دانشکده فیزیک، دانشگاه یزدمحمدرضاپارساییانکارشناس ارشد شیمی، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، پژوهشکده کاربرد پرتوها، سازمان انرژی اتمی، یزدفاطمهانوریکارشناس ارشد شیمی، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، پژوهشکده کاربرد پرتوها، سازمان انرژی اتمی، یزدمنیرهخیرخواهکارشناس ارشد شیمی، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، پژوهشکده کاربرد پرتوها، سازمان انرژی اتمی، یزدمحمودرضاتهامیکارشناس دزیمتری، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، پژوهشکده کاربرد پرتوها، سازمان انرژی اتمی، یزدJournal Article20080110 Experiments were carried out to study the effects of high-energy electron beam irradiation on reactive azo dyes (Remazol blue 133%, and Remazol red) which are widely used in Yazd textile plants. Laboratory scale experiments were carried out using advanced 10 MeV electron beam accelerator service in Yazd Radiation Processing Center (YRPC). The irradiation dose was varied over 1, 3, 5, 8, and11 kGy. Dicoloration of the prepared dye solution was monitored by comparing the absorption spectra of the samples before and after irradiation. Mineralization of the dye solutions were estimated by measuring COD and PH of the irradiated samples. Our results show a color removal efficeincy of 83% in from different samples by applying 1 kGy irradiation dose. This value increases by up to 96% under 3kGy irradiation. pH and COD values decrease with increasing absorbed doses. COD removals for Remazol blue 133% and Remazol red samples were calculated as 20% and 18% for an absorbed dose of 1 kGy and 60% and 72% for an absorbed dose of 11 kGy, respectively. فاضلاب صنایع نساجی، معمولاً دارای مقادیر قابل توجهی از مواد رنگی سمّی است. تحقیقات نشان میدهد که رنگها بهویژه رنگهای راکتیو آزو به سادگی تخریب نمیشوند، بههمین علت قبل از تخلیه فاضلاب در محیط زیست، لازم است که این مواد حذف شوند. در این تحقیق تخریبپذیری محلول آبی رنگهای راکتیو آزو Remazol blue 133%و Remazol red توسط باریکه الکترونی با انرژی 10 مگا الکترون ولت در دزهای 1، 3، 5، 8 و 11 کیلوگری (kGy)مورد بررسی قرار گرفت. محلول آبی از رنگهای راکتیو مذکور با غلظت ppm 50 تهیه گردید. نمونههای تهیه شده در ظروف از جنس پلیاستایرنی توسط باریکه الکترونی تولید شده از شتابدهنده الکترون، پرتودهی شدند. تغییرات طیف جذبی، pH و اکسیژن شیمیایی مورد نیاز برای تخریب اکسیداسیونی (COD) نمونهها، قبل و بعد از پرتودهی اندازهگیری گردید. درجه رنگزدایی و درصد حذف COD نمونهها نیز محاسبه شد. نتایج آزمایشها نشان داد که در دز 1 کیلوگری نوارهای جذبی هر دو رنگ بهشدت کاهش یافته بهطوری که بیش از 83 درصد رنگزدایی حاصل گردید. در انرژی 3 کیلوگری این مقادیر بین 93 تا 96 درصد متغیر بود. کاهش بار آلی ترکیبات رنگی با افزایش دز تابشی در نتایج pH وCOD نیز به وضوح مشاهده شد. pH محلولها بعد از پرتودهی با دز 11کیلوگری برای رنگهای Remazol blue 133%و Remazol red بهترتیب 42/25 درصد و 48/59 درصد کاهش یافت. درصد کاهشCOD محلول رنگهای مذکور در دز جذبی 1کیلوگری، بهترتیب 20 درصد و 18 درصد و در دز جذبی 11 کیلوگری بهترتیب 60 درصد و 72 درصد محاسبه شد.https://www.wwjournal.ir/article_1635_42a3964579017f3cb42b26605b9ae8ef.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Application of Natural Wastes to Improve Settleability Properties of Activated Sludgeکاربرد ضایعات طبیعی بهمنظور بهبود مشخصات تهنشینپذیری لجن فعال32401636FAروحالهحسینلودانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهانامیرتائبیاستاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهانJournal Article20080713Sludge volume index (SVI) and zone settling velocity (ZSV) are parameters to quantify the settleability of activated sludge. Natural wastes commonly enter the environment as useless material. The assessment of the influence these materials have on activated sludge settleability was the principal objective of this research. Natural wastes used included: maize stalk, almond shell, coconut shell, walnut shell, hazelnut shell, egg shell, peanut hull, and pine bark. The experiments were conducted in five stages and three iterations, based on the standard methods. Average values of SVI for the control (blank) sample was 823 mL/g. The optimum dosage of different natural wastes reduced SVI value to 100 mL/g (88 percent decrease). The average value of ZSV for the control (blank) sample was 1.222 m/h and different natural wastes increased ZSV of the control samples by up to 2 to 3 times. With this increase in ZSV, Surface Overflow Rate (SOR) could also be increased without losing its efficiency. Activated sludge return with natural additives caused an improvement in sludge settleability. Jar tests revealed that natural wastes typically act mainly as ballasting agents and to some extent as coagulator which causes a reduction in SVI. شاخص حجمی لجن و سرعت تهنشینی ناحیهای، معیارهای تعیین میزان تهنشینپذیری لجن فعال هستند. هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثرات ضایعات طبیعی بر مشخصات تهنشین پذیری لجن فعال بود. این ضایعات که اغلب بدون استفاده بوده و به محیط زیست وارد میشوند، ممکن است در تهنشینپذیری لجن فعال مؤثر باشند. ضایعات طبیعی بهکار رفته در این تحقیق شامل ساقه ذرت، پوست بادام، پوست نارگیل، پوست گردو، پوست فندق، پوست تخم مرغ، پوست بادام زمینی و پوست درخت کاج بود. کلیه آزمایشهای این تحقیق طبق روشهای استاندارد و با سه تکرار و در پنج مرحله انجام شد. مقدار شاخص حجمی لجن فعال نمونه شاهد بهطور متوسط mL/g 823 بود که با افزودن دزهای بهینه ضایعات طبیعی مختلف، مقدار آن به mL/g 100 (حدود 88 درصد کاهش) رسید. میانگین سرعت تهنشینی ناحیهای برای نمونه شاهد 1/222 متر بر ساعت بود و مقدار آن برای نمونههای حاوی مواد افزودنی طبیعی مختلف به حدود 2 تا 3 برابر افزایش یافت. اهمیت این افزایش به این خاطر است که متعاقباً میتوان آهنگ بار سطحی هیدرولیکی حوض تهنشینی را نیز بدون کاهش بازدهی آن افزایش داد. بازگشت لجن فعال حاوی مواد افزودنی، تهنشینپذیری لجن را بهتر نمود. با انجام آزمایشهای جار، مشاهده شد که مواد افزودنی طبیعی عمدتاً بهعنوان عوامل سنگینکننده و بهصورت جزئی بهعنوان عوامل لختهساز عمل کرده و موجب کاهش شاخص حجمی لجن میشوند. https://www.wwjournal.ir/article_1636_1c54985e4f95b7819ca0357c0cb9a09f.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Intermittent Ozonation to Reduce Excess Biological Sludge in SBRبررسی ازنزنی متناوب در کاهش تولید لجن مازاد بیولوژیکی در راکتور ناپیوسته متوالی (SBR)41491670FAافشینتکدستاناستادیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهوازعلیاکبرعظیمیاستادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهرعلیترابیاناستاد گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران0000-0001-6673-5155Journal Article20080614A combination of ozonation and an aerobic biological process such as the activated sludge has been recently developed as an alternative solution for sludge reduction with the objective of minimizing the excess biological sludge production. In this study, two SBR reactors each with a capacity of 20 liters and controlled by an on-line system are used. Once the steady state conditions were set in the reactors, sampling and testing of such parameters as COD, MLSS, MLVSS, DO, SOUR, SVI, residual ozone, and Y coefficient were performed over the 8 months of research. Results showed that during the solid retention time of 10 days, the kinetic coefficients of Y and Kd were 0.58 mg biomass/mg COD and 0.058 1/day, respectively. In the next stage of the study, different concentrations of ozone in the reactor were intermittently used to reduce the excess biological sludge production. The results showed that 22 mg of ozone per 1 gram of MLSS in the reactor was able to reduce the yield coefficient Y from 0.58 to 0.23 mg Biomass/mg COD. In other words, the excess biological sludge reduced by 60% but the soluble COD increased slightly in the effluent and the removal percentage decreased from 92 in the blank reactor to 76 in the test reactor. While the amount of SVI and SOUR for this level of ozone concentration reached 6 mgO2/h.gVSS and 27 ml/g, respectively. No excess sludge was observed in the reactor for an ozone concentration of 27 mg per 1 gram of MLSS.اخیراً فرایند ترکیبی ازنزنی بههمراه فرایند هوازی بیولوژیکی همچون لجن فعال بهعنوان راه حل انتخابی برای کاهش لجن با هدف به حداقل رساندن تولید لجن مازاد بیولوژیکی معرفی شده است. در این تحقیق از دو راکتور ناپیوسته متوالی به حجم 20 لیتر که توسط سیستم کامپیوتری کنترل میشود، استفاده شد. پس از ایجاد شرایط پایدار در راکتورها در طول هشت ماه تحقیق، نمونهبرداری و آزمون پارامترهایی از قبیل COD، MLSS، MLVSS، DO، SVI، SOUR ازن باقیمانده و در نهایت ضریب تولید بیومس (Y) انجام شد. نتایج نشان داد که در زمان ماند سلولی 10 روز ضرایب سینتیکی Y و Kd بهترتیب 0/58 میلیگرم بیومس به میلیگرم COD و 0/058(1day) محاسبه گردید. در مرحله بعدی تحقیق بهمنظور کاهش تولید لجن مازاد بیولوژیکی از غلظتهای مختلف ازن در راکتور بهشکل متناوب استفاده گردید. نتایج نشان داد که ازن با غلظت 22 میلیگرم به ازای هر گرم MLSS در راکتور قادر است ضریب سنتیکی Y را از0/58 به 0/23 میلیگرم بیومس به میلیگرم COD کاهش دهد. بهعبارت دیگر تقریباً لجن مازاد بیولوژیکی 60 درصد کاهش یافت. اما COD محلول بهمقدار جزئی، در پساب تصفیه شده افزایش یافته و درصد حذف COD از 92 درصد در راکتور شاهد به 62 درصد در راکتور آزمایش رسید. از طرفی میزان SOURو SVI در این غلظت ازن مصرفی بهترتیب به mgO2/h.gvss6 و 27 میلیلیتر بر گرم رسید. درغلظت ازن برابر 27 میلیگرم، به ازای هرگرم MLSS در راکتور، هیچ لجن مازادی مشاهده نشد.https://www.wwjournal.ir/article_1670_148510031349642de5ca0c544f31b2ef.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901The Effect of Organic Loading Rate on Milk WastewaterTreatment Using Sequencing Batch Reactor (SBR)اثر بار آلی در تصفیه فاضلاب حاوی شیر به روش راکتور ناپیوسته متوالی50561671FAهومنحاجیآبادیکارشناسی ارشد مهندسی عمران- محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهرانسید محمدرضاعلوی مقدماستادیار دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیرسید حسینهاشمیاستادیار پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران0000-0002-5351-3630Journal Article20071208In this study, four aerobic sequencing batch reactors (SBRs) were operated under the same conditions for the treatment of milk wastewater at different organic loading rates (OLRs). Cylindrical Plexiglas reactors were run for 56 days (including 21 days of acclimatization and 35 days of data gathering). Effective volume, influent wastewater flowrate, and sludge retention time (SRT) of reactors were 5.5 L, 3.5 L/d, and 10 d, respectively. The average COD removal efficiency for the reactors R1, R2, R3, and R4 with influent OLRave values of 633, 929, 1915, and 3261 gCOD/m<sup>3</sup>d were 95, 96, 95, and 82 percent, respectively. The average effluent suspended solid (SS) for all reactors was lower than 44 mg/L. Also, except for R4 with an average effluent turbidity of 270 NTU, other reactors met the Iranian wastewater emission standard (50 NTU). In addition, the average sludge volume index of reactors R1 to R3 was found to be lower than 67 mL/g. According to the results, the overall variation of COD removal efficiency versus influent OLR shows a decreasing rate with a correlation factor of 0.8 (R<sup>2</sup>).در این تحقیق چهار راکتور ناپیوسته متوالی با شرایط عملیاتی یکسان برای تصفیه فاضلاب شیر با بار آلودگی مختلف بهصورت هوازی مورد بررسی قرار گرفت. راکتورها بهشکل استوانهای از جنس پلکسیگلاس بودند که بهمدت 56 روز (21 روز سازگاری لجن و 35 روز ثبت نتایج) مورد بررسی قرار گرفتند. حجم مفید راکتورها 5/5 لیتر، دبی فاضلاب ورودی3/5 لیتر و زمان ماند لجن 10 روز بود. متوسط بازدهی حذف COD برای راکتورهای R1، R2، R3 و R4 با متوسط بار آلی ورودی 633، 929، 1915 و 3261 گرم COD بر مترمکعب در روز بهترتیب برابر 95، 96، 95 و 82 درصد بهدست آمد. در همه راکتورها میزان کدورت، مطابق استاندارد آییننامه محیط زیست ایران یعنی NTU50 بود و فقط در راکتور R4 این مقدار به NTU270 رسید. بهعلاوه، متوسط شاخص حجمی لجن برای راکتورهای R1، R2 و R3 کمتر از 67 میلیلیتر در هر گرم مشاهده شد. بر اساس نتایج بهدست آمده روند کلی تغییرات بازدهی COD در مقابل بار آلی ورودی، یک نرخ نزولی با ضریب همبستگی (R<sup>2</sup>) 0/8 را نشان میدهد.https://www.wwjournal.ir/article_1671_647c722bf90a49140184672e0d3723e3.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Optimizing Biodegradation of Floating Diesel Fuel Contaminated Wastewater Using the Taguchy Methodبهینهسازی حذف بیولوژیکی فاضلابهای حاوی گازوئیل شناور بر روی سطح آب به روش تاگوچی57681681FAامیررضاطلاییکارشناس ارشد گروه مهندسی عمران و محیط زیست، موسسه آموزش عالی جامی دلیجان، و عضو هئیت علمیمحمدرضاطلاییاستادیار گروه مهندسی شیمی، دانشگاه اصفهاننعمتالهجعفرزاده حقیقیفردانشیار دانشکده بهداشت، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهوازJournal Article20080223In this study, biodegradation of floating diesel fuel was investigated by using two gram negative strains designated as A1 and A2 which were isolated from a reservoir tank of a gas station in Isfahan. One of them was identified as pseudomonas aeruginosa. The percent removal of diesel fuel was evaluated for pure and mixture cultivations. The highest removal percent belomged to A1, which was able to remove 88% of the floating diesel fuel. Also the evaluation of emulsification index (E24) of the cultivation mixture indicates that the microorganisms can produce a significant amount of biosurfactant. The emulsification index values for A1 and A2 were 23% and 21%, respectively. pH, nitrogen source concentration, fuel concentration, and salinity at three levels were investigated and the optimum values of these parameters were determined at 8, 0.55 g/lit, 2%, and 8%, respectively.
در این مطالعه دو باکتری که توانایی تجزیه گازوئیل شناور بر روی سطح آب را داشتند، از گازوئیل عرضه شده در یک پمپ بنزین در شهر اصفهان جداسازی گردید. در بخشی از این مطالعه، باکتریهای جدا شده که A1 و A2 نامیده شدند، برای بررسی توانایشان در تجزیه گازوئیل، در دو حالت کشت مخلوط و خالص بهکار گرفته شدند. بررسیها نشان داد که در هر دو حالت، باکتریها قادر به حذف گازوئیل بوده و توانایی آنها در حذف گازوئیل در هر دو حالت کشت خالص و مخلوط تقریباً یکسان است. باکتری A1 برای بررسیهای بیشتر مورد آزمایشهای مختلفی بهمنظور شناسایی قرار گرفت و مشخص شد این باکتری <em>سودوموناس آئروژنوزا</em> میباشد. شاخص امولسیونسازی باکتریها هم در این مطالعه بهکمک آزمون E24 بررسی گردید و مشخص نمود باکتریهای خالصسازی شده تا حدی توانایی تولید بیوسورفکتانت را دارا میباشند. شاخص امولسیونسازی A1 و A2 بهترتیب 23 درصد و 21 درصد بود. در نهایت برای افزایش کارایی باکتریها به کمک روش تاگوچی شرایط بهینه رشد مشخص گردید. در فرایند بهینهسازی رشد، چهار پارامتر pH، غلظت منبع نیتروژن، غلظت گازوئیل و شوری موجود در محیط در نظر گرفته شد و بهترین میزان هر یک از آنها به ترتیب 8، 0/55 گرم در لیتر، 2 درصد و 8 درصد تعیین شد.https://www.wwjournal.ir/article_1681_f50a6c02a3fc5a3a5d4d9391f05f3efc.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Pseudomonas Fluorescens Adsorption Affected by Calcium Carbonate and Calcium Sulfate under Unsaturated Flow Conditionsاثر نمکهای کربنات کلسیم و سولفات کلسیم بر جذب باکتری سودوموناس فلورسنس در جریان غیراشباع69791682FAکامبیزرستمیدانشآموخته کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدانعلیاکبرمحبوبیاستاد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدانمحمدرضامصدقیدانشیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدانعلیاکبرصفری سنجانیدانشیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدانJournal Article20070201Soil is a suitable medium for the growth and transport of different microorganisms. Recently, an increasing interest has been shown in the transport and fate of microorganisms in porous media due to the concern for potential outbreaks of diseases caused by surface and groundwater contamination. Soils in arid and semi-arid regions as in Iran contain considerable amounts of sulfates and carbonates which may influence the adsorption and filtration of bacteria. This research was carried out to determine the adsorption and filtration of <em>Pseudomonas fluorescens</em> through sand columns mixed with different amounts of calcium carbonate and calcium sulfate under unsaturated flow conditions. Four levels of calcium carbonate: 0, 5, 10, and 20 %w/w and three levels of gypsum: 0, 5, and 10 %w/w were mixed with sand and the treatments were arranged in a (completely randomized) factorial design with three replicates. The prepared mixtures were poured homogenously into Pyrex pyrex cylinders with height of 20 cm and internal diameter of 7 cm. A constant concentration (10<sup>6</sup> CFU m<sup>-1</sup>) of cylinders 20 cm high and 7 cm in internal diameter. A constant concentration (10<sup>6</sup> CFU m<sup>-1</sup>) of bacteria suspensions was supplied at the upper boundary limit of the columns in a steady state flow and was followed for five pore volumes (PV). The bacteria concentration was measured at 0-5, 5-10, 10-15, and 15-20 cm sections of the columns immediately after leaching. The results showed that calcium sulfate and calcium carbonate were able to significantly influence the filtration of bacteria in all measured sections. The combination of carbonate sulfate and calcium carbonate treatments also significantly increased the physical filtration of bacteria along the columns. The retained bacterial profiles and the filtration coefficient obviously showed that the bacteria were held mostly in the upper layers of the columns. Enhanced physical filteration, tortuosity, and reduced apparent pore water velocity are known to be important in bacterial filtration under unsaturated conditions along the column layers. Therefore, these results imply that soils with calcium carbonate and calcium sulfate may play an important role in bacterial filtration and, thereby, in reducing the pollution of water resources.
خاک بستر مناسبی برای رشد و انتقال ریزجانداران مختلف است. اخیراًَ انتقال ریزجانداران بیماریزا در خاک و تأثیر خاک بر میزان جذب و انتقال آنها بهدلیل احتمال آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی و بیماریهای ناشی از آنها، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. خاکهای مناطق خشک و نیمهخشک از جمله ایران به خاطر داشتن مقادیر بالای کانیهای کربناته و سولفاته بهویژه آهک و گچ میتوانند در جذب و پالایش باکتریهای مختلف نقش داشته باشند. در این پژوهش اثر مقادیر مختلف دو نمک کربنات کلسیم و سولفات کلسیم بر جذب و پالایش باکتری <em>سودوموناس فلورسنس</em> در ستونهای شنی در شرایط رطوبتی غیراشباع بررسی شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح 0، 5، 10 و 20 درصد نمک کربنات کلسیم و سه سطح 0، 5 و 10 درصد سولفات کلسیم در ترکیب با شن بودند. آزمایشها در سه تکرار انجام شد و طرح آماری بهکار رفته کاملاً تصادفی در قالب فاکتوریل بود. مخلوطهای مورد نظر بهطور یکنواخت در ستونهای پیرکس بهطول 20 سانتیمتر و قطر 7 سانتیمتر ریخته شد و شرایط ماندگار غیراشباع روی آنها اعمال گردید. سوسپانسیونی با غلظت 10<sup>6</sup> باکتری در سانتی مترمکعب روی ستونها اعمال شد و تا حجم آب خروجی 5 برابر حجم آب منفذی (PV) ستونها آبشویی ادامه یافت. بلافاصله پس از اتمام آبشویی، میزان باکتری باقیمانده در لایههای 5- 0، 10-5، 15-10 و 20-15 سانتیمتری اندازهگیری شد. نتایج نشان داد اثر تیمارهای کربنات و سولفات کلسیم بر میزان پالایش باکتری درلایههای 5-0، 10-5 و 15-10 سانتیمتری ستونها در سطح آماری 1 درصد و در لایه 20-15 سانتیمتری در سطح 5 درصد، معنیدار شد. همچنین اثر متقابل تیمارهای کربنات کلسیم×سولفات کلسیم بر میزان پالایش فیزیکی سطح 1 درصد، معنیدار بود. نیمرخ غلظت باکتری باقیمانده و ضریب پالایش، به خوبی کاهش میزان پالایش باکتری با عمق را نشان داد؛ بهطوری که ضریب پالایش تیمارهای کربنات کلسیم و کربنات کلسیم×سولفات کلسیم در سطح 1 درصد معنیدار بود. پالایش فیزیکی، اعوجاج منافذ و کاهش سرعت ظاهری آب منفذی در تیمارهای کربنات کلسیم و سولفات کلسیم را میتوان از عوامل مهم در پالایش باکتری در شرایط رطوبتی غیراشباع در تمام لایهها ذکر کرد. بنابراین میتوان گفت وجود نمکهای کربنات کلسیم و سولفات کلسیم در خاک میتواند عامل مهمی در پالایش باکتری و در نتیجه کاهش آلودگی منابع آبی باشد.https://www.wwjournal.ir/article_1682_6a81681a7af700c6385d36577ebec359.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Eutrophication in Dam Reserviors: 2D Modelling of the Karkheh Reservoirتغذیهگرایی مخازن سدها: مدلسازی دو بعدی مخزن کرخه80931683FAعباسافشاراستاد گروه آب دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران0000-0001-8891-3426مطهرهسعادتپورکاندیدای دکترای منابع آب، دانشگاه علم و صنعت ایران، کارشناس گروه برنامهریزی منابع آب و محیط زیست، دفتر فنی شرکت مدیریت منابع آب ایرانJournal Article20070909The purpose of this study was to develop a model of the Karkheh Dam Reservoir that can (1) simulate temperature and water quality in the reservoir, (2) aid in developing a more in-depth understanding of reservoir circulation and quality as well as the processes affecting these, and (3) carry out a sensitivity analysis to examine the response of the model to specific parameters and coefficients and tributaries concentration. The two-dimensional model CE-QUAL-W2 was used to simulate the hydrodynamics, temperature, and water quality in the Karkheh Reservoir over the years 2005 through 2006. Input data included LakeBathymetry, meteorological conditions, inflow rates, inflow temperature, water quality, and lake outflows. The parameters and coefficients affecting model calibration included PO4, NH4, NO3, DO, and Chlr <em>a</em> concentration. Other simulated constituents included dissolved and particulate organic matter, total suspended and dissolved solids, CBOD, and pH. Calibration and validation of water temperature and water quality relied upon vertical profile data taken in the four parts of the lake. Model calibration was accomplished during May to December 2005 and later evaluated during the period from December 22, 2005 to July 22, 2006. The model results show approximately proper convergence to observed data. After considering the eutrophication process in the Karkhe Reservoir, sensitivity analysis was performed on important parameters affecting temperature and water quality simulation. Also, sensitivity analysis was performed on tributaries concentration to predict system reactions. The results show that phosphorus concentration is a limiting factor in the eutrophication process in the Karkhe Reservoir.هدف از این مطالعه، توسعه مدلی برای مخزن سد کرخه بهمنظور 1) شبیهسازی دما و پارامترهای کیفی، 2) کمک در توسعه مدلی برای درک بهتری از دما و پارامترهای کیفی در عمق مخزن و فرایندهای مؤثر بر آن و 3) آنالیز حساسیت رفتار سیستم به ضرایب انتخاب شده در کالیبراسیون مدل و نیز تغییر در بار آلایندههای ورودی به سیستم بود. مدل دو بعدی CE-QUAL-W2 بهمنظور شبیهسازی هیدرودینامیکی دما و پارامترهای کیفی در مخزن، در سالهای 1384 تا 1385 مورد استفاده قرار گرفته است. دادههای ورودی به سیستم شامل هندسه مخزن، شرایط آب و هوایی، شدت جریان ورودی، دما و غلظت پارامترهای کیفی جریان ورودی به مخزن میباشد. پارامترها و ضرایب انتخاب شده در کالیبراسیون مدل، شامل پارامترهای مؤثر بر دما، غلظت ارتوفسفات، آمونیوم، نیترات، کلروفیل آ و اکسیژن محلول بود. از سایر پارامترهای شبیهسازی شده میتوان به مواد آلی محلول معلق، جامدات معلق، جامدات محلول، CBOD و pH اشاره کرد. کالیبراسیون و صحتسنجی مدل بر اساس پروفیلهای قائم دما و غلظت پارامترهای کیفی در چهار مقطع مخزن صورت پذیرفت. کالیبراسیون مدل در دوره اردیبهشت تا آذر 1384 و تأیید آن در طی دی ماه 1384 تا تیر 1385 انجام گردید. نتایج، نشاندهنده همخوانی نسبتاً مناسب نتایج حاصل از مدلسازی و دادههای مشاهداتی هستند. پس از ترسیم تصویر کلی از شرایط تغذیهگرایی مخزن، آنالیز حساسیت به پارامترهای مؤثر در کالیبراسیون دما و کیفیت آب و همچنین نقش تغییر در بار آلایندههای ورودی به سیستم در پیشبینی رفتار سیستم مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان دهنده اهمیت بار فسفر در کنترل روند تغذیهگرایی در مخزن کرخه بود.https://www.wwjournal.ir/article_1683_fddd7938a71db5f81fcc621673ab67b7.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Study of the Physicochemical Characteristics and Heavy Metal of Concentrations Sediments of the Karoon River for their Application in Agricultureشناخت و بهرهوری رسوبات رودخانه کارون در کشاورزی با مطالعه خصوصیات فیزیکی- شیمیایی و غلظت عناصر سنگین در رسوبات94981684FAمانداناشهنوازکارشناس ارشد خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اهوازمصطفیچرماستادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران، اهوازهوشنگحسونیزادهاستادیار گروه عمران-آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشترJournal Article20080524River sediments are a mixture of eroded soils washed in from the upstream areas that can be put to reuse. Depending on the particle size, heavy metals concentration, and the physical and chemical characteristics of the dredged sediments, they can be used for a variety of applications such as wild habitant development, agricultural soil enrichment, or for manufacturing constructional materials. The objective of this study was to determine the physico-chemical characteristics of theKaroonRiversediments at different depths and in different seasons at 4 gauging stations along the river in the city ofAhvaz. Samples were collected from 4 depths (0-25, 25-50, 50-75, and 75-100 cm) by a pistonic sampler in the spring and summer seasons (Feb. 2008 and Sep. 2008). The sediment samples were analyzed to determine concentration of heavy metals (Cr, Co, Cu, Zn, Pb, Cd, and Ni), OM%, CEC, TN, P, and soluble cation and anion concentrations .The results showed that the concentration of heavy metals, EC, pH, OM%, TN, and P in the shallower sediments were higher than those of the deeper samples. The results also showed that copper concentration was at its upper limit but TN%, P, andOM% in the sediments were low. However, EC, pH, and potassium concentration in sediments were at their normal levels. It was concluded that the sediments could be recommended for reuse in farms where farm products are not used as food or for direct human use.رسوبات رودخانهها در واقع مخلوطی از خاک زراعی و غیر زراعی فرسایش یافته از حوضههای بالادست است. با توجه به بافت، غلظت آلایندهها و سایر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی رسوبات لایروبی شده، میتوان از آنها در زمینههای مختلفی چون ساخت و توسعه زیستگاههای حیات وحش ، خاک سطحی برای کشاورزی و مصالح ساختمانی استفاده کرد. این تحقیق بهمنظور بررسی خصوصیات فیزیکی-شیمیایی و غلظت عناصر سنگین رسوبات جزایر رودخانه کارون برای استفاده مجدد آنها در کشاورزی صورت پذیرفت. به این منظور در طول مسیر رودخانه کارون در شهر اهواز، چهار ایستگاه مشخص گردید و در هر ایستگاه، از چهار عمق مختلف نمونهبرداری صورت پذیرفت. غلظت عناصر سنگین (Pb ، Zn، Cu، Co، Cd و Ni)، مواد آلی، ازت، فسفر، پتاسیم ، هدایت الکتریکی و pH در نمونهها اندازهگیری شد. نتایج نشان داد غلظت عناصر مورد بررسی در رسوبات سطحی بیشتر از رسوبات عمقی است. از سویی نتایج بیانگر این بود که غلظت مس در حد خطرساز قرار دارد. درصد ازت ، فسفر و مواد آلی در رسوبات پایین بود، اما رسوبات از نظر پتاسیم، هدایت الکتریکی و pH در وضعیت مطلوبی قرار داشتند.https://www.wwjournal.ir/article_1684_1ef91c212e30e14bf125e9374262401f.pdfمهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهانمجله آب و فاضلاب1024-593620320090901Intelligent Pressure Management to Reduce Leakage in Urban Water Supply Networks, A Case Study of Sarafrazan District, Mashhadمدیریت هوشمند فشار بهمنظور کاهش نشت در شبکههای آبرسانی، مطالعه موردی: منطقه سرافرازان مشهد991041685FAمحمدسلطانی اصلکارشناس ارشد مهندسی عمران- آب، دانشگاه فردوسی مشهدمحمودفغفور مغربیدانشیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد0000-0002-0082-0020Journal Article20070822Water losses are inevitable in urban water distribution systems. The two approaches adopted nowadays to combat this problem include management of hydraulic parameters such as pressure and leakage detection in the network. Intellitgent pressure management is a suitable technique for controlling leakage and reducing damages due to high operating pressures in a network. This paper aims to investigate the effects of pressure reduction on leakage. The EPANET 2.10 software is used to simulate the water distribution network in the Sarafrazan District,Mashhad, assuming leakage from network nodes. The results are then used to develop a pressure variation program based on the patterns obtained from the simulation, which is applied to the pressure reducing valve. The results show that pressure management can reduce nightly leakage by up to 35% while maintaining a more uniform pressure distribution. Implementation of the time-dependent pressure pattern by applying programmable pressure reducing valves in a real urban water distribution network is feasible and plays a key role in reducing water losses to leakage.وجود نشت در شبکههای توزیع آب شهری امری اجتناب ناپذیر است. امروزه کاهش نشت با استفاده از مدیریت پارامترهای هیدرولیکی نظیر فشار در کنار پروژههای نشتیابی از اهمیت ویژهای برخوردار است. کنترل هوشمند فشار، روشی مناسب برای کنترل نشت و کاهش صدمات ناشی از فشارهای زیاد در شبکه بهنظر میرسد. بهرهگیری از نتایج تحقیقات انجام شده در این زمینه بهکمک تجهیزات نوین ضروری است. هدف اساسی این تحقیق تعیین میزان اثر کاهش فشار بر نشت در یک شبکه بهویژه در زمان کم مصرف (شب) بود. شبکه منطقه سرافرازان مشهد بهعنوان پایلوت در نظر گرفته شد. روش استفاده شده در این پژوهش، مدلسازی شبکه در محیطEPANET 2.10 با در نظر گرفتن جریان نشت در گرهها بود. بر این اساس، ابتدا شبکه مورد نظر با بهرهگیری از تلفیق روش اندازهگیری جریان حداقل شبانه و تحلیل هیدرولیکی با استفاده از قابلیت نرمافزار، مدلسازی شد. سپس با استفاده از نتایج مدل، در شیر فشار شکن ورودی شبکه، یک برنامه زمانی تغییرات هد فشار خروجی در طول ساعات روز و بر مبنای تأمین حداقل فشار در کم فشارترین نقطه، تعیین و اعمال گردید. نتایج نشان میدهد که میتوان با استفاده از این روش مدیریت فشار، ضمن کاهش نشت شبانه به حدود 35 درصد، توزیع فشار را در شبکه یکنواختتر نمود. پیاده کردن الگوی زمانی اعمال فشار توسط شیرهای فشارشکن با قابلیت کنترل زمانی در یک شبکه شهری عملی بوده و نقش مؤثری در کاهش تلفات خواهد داشت.https://www.wwjournal.ir/article_1685_5d79099fcdf499f12b79770834c0164a.pdf