مهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب اصفهان مجله آب و فاضلاب 1024-5936 32 2 2021 05 22 Developing a Novel Method for Friction Factor Calibration in Water Distribution Networks معرفی روشی جدید برای کالیبراسیون زبری لوله‌ها در شبکه‌های توزیع آب 80 90 130863 10.22093/wwj.2020.233434.3029 FA علی نصیریان استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0002-1813-0677 مهدی ملازاده استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران علی ولوی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران Journal Article 2020 05 31 The friction factor of pipes in water distribution networks is different from the laboratory values due to the connections, installation method and created bights. Passing of time, erosion and sedimentation in pipes are also factors affecting roughness. Therefore, the roughness of pipes should be calibrated during network modeling. In this research, a new optimization method, called sensitivity analysis method was introduced for roughness calibration. In this method, first the pipes are grouped based on the material and diameter of pipes. Then, using sensitivity analysis it is determined what the effect of changing the roughness of different groups on node pressures is. In the following, roughness calibration is performed according to the importance of the groups respectively. This method was investigated on a real network with assumed changes. In order to compare the efficiency of the present method, the results obtained were compared with the results obtained from the calibration tool of WaterGEMS software. Fitness that is obtained by present study method and output of WaterGEMS in studied network are 0.02 and 8.11 centimeters, respectively. Obtained results show the high ability of this method in pipes network roughness calibration. <strong>زبری لوله‌ها در شبکه‌های توزیع آب به‌دلیل وجود اتصالات، نحوه نصب و پیچ‌و‌خم‌های ایجاد شده، با مقدار آزمایشگاهی متفاوت است. گذشت زمان و فرسوده شدن لوله‌ها و رسوب‌گیری نیز از عوامل مؤثر بر زبری هستند. ازاین‌رو باید در زمان مدل‌سازی شبکه، زبری لوله‌ها کالیبره شود. در این پژوهش، به‌منظور کالیبراسیون زبری، یک روش بهینه‌یابی جدید با نام روش تحلیل حساسیت، معرفی شد. در این روش ابتدا گروه‌بندی لوله‌ها بر اساس جنس و قطر لوله‌ها انجام می‌شود. سپس با استفاده از تحلیل حساسیت مشخص می‌شود که تأثیر تغییر زبری گروه‌های مختلف بر روی فشارهای گره‌ای چه مقدار است. در ادامه، کالیبراسیون زبری به‌ترتیب اهمیت گروه‌ها انجام می‌شود. این روش بر روی یک شبکه واقعی با تغییرات فرضی بررسی شد. به‌منظور مقایسه کارایی این روش، جواب‌های به‌دست آمده با نتایج به‌دست آمده از ابزار کالیبراسیون نرم‌افزار </strong><strong>WaterGEMS</strong><strong> مقایسه شد. برازندگی به‌دست آمده از روش این پژوهش با 110 تکرار و خروجی نرم‌افزار </strong><strong>WaterGEMS</strong><strong> با 2000 تکرار در شبکه بررسی شده به ترتیب 02/0 و 15/1 سانتی‌متر است. نتایج به‌دست آمده، توانایی زیاد روش مورد استفاده در کالیبراسیون زبری شبکه لوله‌ها را نشان می‌دهد.</strong> <strong> </strong> https://www.wwjournal.ir/article_130863_c9aa36e56745150bf7d6fb91b5887e41.pdf