تحلیل ریسک شبکه‌های جمع‌آوری رواناب شهری با استفاده از تصمیم‌گیری چند معیاره مکانی (مطالعه موردی: منطقه 11 تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد پژوهشی، گروه مهندسی عمران و محیط زیست٬ دانشگاه ویلانوا، ایالات متحده آمریکا

چکیده

مدیریت رواناب شهری و جمع‌آوری و هدایت آبهای سطحی یکی از دغدغه‌های اصلی مسئولان و مدیران امور شهری است. اجزای متعدد شبکه زهکشی رواناب، ارتباط تنگاتنگ عملکرد اجزا با یکدیگر و ارتباط این شبکه با دارایی‌های فردی و اجتماعی در شهرها، منجر به پیچیدگی مدیریت آن می‌شود. به‌طور کلی ریسک آبگرفتگی تحت تأثیر عوامل متعددی است که مدیریت یکپارچه این عوامل، مسئله مدیریت رواناب شهری را به یک مسئله چند معیاره تبدیل می‌کند. در این پژوهش روشی جامع به‌منظور مدیریت ریسک شبکه‌های جمع‌آوری آبهای سطحی ارائه شد. اقدامات لازم به‌منظور پیاده‌سازی این روش شامل مدل‌سازی منطقه مورد مطالعه در نرم‌افزار Autodesk SSA، است و شامل تعریف لایه‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، اجتماعی، ترافیکی، زیست‌محیطی، سیمای شهری و سازه‌ای و زیرلایه‌های لازم، استخراج وزن آنها با استفاده از نظرات متخصصان امور شهری و با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره AHP و در نهایت تهیه نقشه ریسک آبگرفتگی در کانال‌ها با استفاده از قابلیت‌های GIS و روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره SAW و TOPSIS به‌صورت مکانی است. اجرای روش ارائه شده در این پژوهش‌ در مورد کانال‌های درجه 3 و 4 منطقه 11 شهرداری تهران نشان دهنده ریسک آبگرفتگی زیاد و خیلی زیاد برای 6 تا 9 درصد طول کل کانال است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Risk Assessment of the Urban Runoff Collection Networks Using Spatial Multi Criteria Decision-Making (Case Study: District 11 of Tehran)

نویسندگان [English]

  • Reyhaneh Shariat 1
  • Abbas Roozbahani 2
  • Ali Ebrahimian 3
1 MSc Student, Department of Irrigation and Drainage Engineering, Aburaihan Campus, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Assist. Prof., Department of Irrigation and Drainage Engineering, Aburaihan Campus, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Research Professor, Department of Civil and Environmental Engineering, Villanova University, USA
چکیده [English]

Urban runoff management as well as collecting and transferring surface waters are the major concerns for officials and managers in urban affairs. The Multiple components of runoff drainage systems, the close interrelationships between the functionalities of the components and the relationship between the runoff collection network and the individual and social assets within the cities lead to a doubled complication in management plans. Flooding risk is generally subjected to numerous factors and the integrated management of these factors makes the urban runoff management a multi-criteria problem. The current research offers a comprehensive method for risk management in management of surface water collection networks. The necessary measures taken to implement this method include modeling the study area in Autodesk SSA software, specifying the layer of hydrology, hydraulics, social, traffic, environment, urban appearance and structures. Weights were extracted from the ideas inquired from the urban affairs experts and based on AHP multi criteria decision-making. Eventually, the map for canals’ flooding risk was generated by taking advantage of GIS capabilities and spatial MCDM methods such as SAW and TOPSIS. The implementation of the proposed method on degree 3 and degree 4 canals in District 11 of the Tehran Municipality is indicative of high and very high flooding risks for a length of about 6% to 9% of the total canals

کلیدواژه‌ها [English]

  • Surface Water Drainage
  • Spatial Multi Criteria Decision Making
  • Risk Analysis
  • GIS
  • Autodesk SSA

Ahmadisharaf, E. & Tajrishy, M., 2013, "Siting detention basins using SWMM and spatial multi-criteria decision Making", Journal of Water and Wastewater, 25(6), 57-66. (In Persian)

Ahmadisharaf, E., Tajrishy, M. & Alamdari, N., 2016, “Integrating flood hazard into site selection of detention basins using spatial multicriteria decision-making", Journal of Environmental Planning and Management, 59(8), 1397-1417

Chen, J., Hill, A. A. & Urbano, L. D., 2009, “A GIS-based model for urban flood inundation", Journal of Hydrology, 373, 184-192

Hwang, C. L. & Yoon K. P., 1981, Multiple attribute decision making: Methods and applications, Springer-Verlag, New York.

Jalayer, F., Giugni, M., Topa, M. E., Nebebe, A., Renner, F., De Risi, R., et al., 2014, “Probabilistic GIS-based method for delineation of urban flooding risk hotspots", Journal of Nat. Hazard., 73(2), 975-1001.

Kim, G., Park, C. S. & Yoon, K. P., 1997, "Identifying investment opportunities for advanced manufacturing systems with comparative-integrated performance measurement", Journal of Production Economics, 50(1), 23-33.

Mahab Ghodss Consulting Company, 2011, Comprehensive project of Tehran’s surface water management, Tehran, Iran, (In Persian).

Meyer, V., Scheuer, S. & Haase, D., 2009, “A multicriteria approach for flood risk mapping exemplified at the Mulde river, Germany", Journal of Nat. Hazard., 48(1), 17-39

Radmehr, A. & Araghinejad, S., 2016, “Optimal urban flood management using spatial multi criteria decision making approach", Amirkabir Journal of Civil and Environmental Engineering, 48(3), 227-240. (In Persian)

Saaty, T.L., 1980, The analytical hierarchical process: Planning, priority setting, resource allocation, McGraw-Hill, New York.

Schanze, J., 2006, "Flood risk management - a basic framework", In: Schanze, J., Zeman E., Marsalek, J. (Ed.) Flood risk management: Hazards, Vulnerability and Mitigation measures, Nato Science Series, Vol. 67. Springer, Dordrecht.

Shahmansouri, A., Sabahi, M. S., Rezai Adryani, R., Lotfi, A. & Khodadadi Darban, A., 2012, "The application of Analytic Hierarchy Process (AHP) in the selection of type and location of water treatment plant", Journal of Water and Wastewater, 23(4), 134-139. (In Persian)

Soleimani, M., Behzadian, K. & Ardeshir, A., 2016, "Evaluation of strategies for modifying urban storm water drainage system using risk-based criteria", Journal of Water and Wastewater, 26(6), 16-29. (In Persian)

Tabesh, M., Badali Bavani, E., Asgarian, M. & Roozbahani, A., 2015, "An Algorithm for risk analysis and management of wastewater treatment plants", Iran-Water Resources Research, 10(3), 53-65. (In Persian)

Tingsanchali, T., 2012, "Urban flood disaster management", Journal of Procedia Engineering, 32, 25-37.

Zhu, Z., Chen, Z., Chen, X. & He, P., 2016, "Approach for evaluating inundation risks in urban drainage systems", Journal of Science of Total Environment, 553, 1-12.

Zistab Consulting Engineers, 2015, Basic studies report (A study on operationalizing comprehensive surface waters plan and preparing river streams and canals improvement schemes for the District 11 of the city of Tehran, Tehran, Iran. (in Persian)