آنالیز کیفی آب رودخانه با رویکرد ماتریس‌های پاسخ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران- محیط زیست دانشگاه علم و صنعت ایران

2 استاد دانشکده عمران دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

مهندسان بهسازی و محیط زیست سال‌هاست که از مدل ساده‌ استریتر-فلپس برای ارزیابی قابلیت هضم مواد آلی توسط رودخانه‌های پذیرنده استفاده می‌کنند. امروزه با پیشرفت سریع فناوری، رودخانه‌ها را به صورت مدل‌های ریاضی مورد بررسی قرار می‌دهند. ماتریس پاسخ سیستم مانا ابزاری است که اندرکنش بارگذاری و پاسخ را برای سیستم‌های خطی کیفیت آب به طور خلاصه نشان می‌دهد. موازنه‌ی جرمی پایدار برای این سیستم‌ها باید به صورت مجموعه‌ای از روابط جبر خطی بیان شود. تغییرات BOD-DO در یک سیستم رودخانه‌ای را می‌توان با روش‌های عددی حل کرد. در این مقاله از روش پارامتری کردن فیزیکی سیستم استفاده شده است. در این مقاله ابتدا یک مطالعه موردی با استفاده از مدل و سپس ماتریس ضرایب پاسخ رودخانه آورده شده است. با استفاده از این ضرایب می‌توان به راحتی با داشتن میزان بار آلاینده‌ ورودی، میزان افت اکسیژن (و در نهایت میزان اکسیژن) در هر نقطه از رودخانه را تنها با یک عملیات ریاضی ساده به دست آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Response Matrix Approach to River Water Quality Analysis

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Samaei 1
  • Abbas Afshar 2
1 M.Sc. Student of Civil Engineering College, IUST
2 (Prof.) Civil Engineering College, IUST
چکیده [English]

Every natural river has an capacity to assimilate wastes; this is referred to as the river's self purification capacity. DO content is usually an important water quality index. The water quality of a polluted river can be improved either by increasing the river's self purification capacity or by reducing the amount of waste loading the river receivers. Traditional physically based water quality models do not evaluate separately a receiving river's purification ability and the effect of waste loading; thus, these models are not ideal analytical tools for water quality management. This paper introduces and discusses an alternative river water quality modeling approach based on the linear systems theory. Steady-state-system response matrix is a means to summarize the interactions of loadings and responses for linear water quality models. BOD-DO variation in a receiving river has been investigated by following traditional physically based water quality models. A simple physically based river BOD-DO model was derived by Streeter and Phelps (1925) based on their Ohio River water pollution study. The Streeter-Phelps model has been used by sanitary/environmental engineers for many years to evaluate the waste assimilative capacity of a receiving river; it provides a basis on which the treatment requirement for wastewater discharged into the river can be determined. The BOD-DO variation in a time-variable river system with a dispersive effect is traditionally solved by numerical methods. In this study, physical parameterization method is used. Using this method, the system impulse response function of a receiving river can be determined by solving the governing equation of the corresponding physically based model with a Dirac delta function input. This modeling approach is an extension of Green's function techniques that solve a linear differential equation. In a linear systems model, a receiving river's patura-purification capacity is represented completely by the model's impulse response function, whereas the amount  of waste loading the river receives is represented by the model's input function. The Enhanced Stream Water Quality Model (QUAL2E) is a comprehensive and versatile stream water quality model. In this paper a river was simulated with QUAL2E. Then a response matrix was built for determination of  DO deficiency in any point of river.

1- سمایی، م.ر.، (1383). "توسعه ماتریس‌های پاسخ برای تخمین بار آلودگی در امتداد رودخانه‌ها"، سمینار کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشکده مهندسی عمران.

2- سامانی مجد، ا.م.، (1379). "شبیه‌سازی بهره‌برداری هماهنگ از آب‌های سطحی و زیرزمینی"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مهندسی عمران آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران.

3- ترابیان، ع.، هاشمی، س.ح.، (1381). "مدل‌سازی کیفی آب‌های سطحی"، انتشارات دانشگاه تهران.

4- Howard, S., Peavy, Donald, R.Row, and Tchobanoglous, G., (1985). "Environmental Engineering". Mc. Graw-Hill, New York.

5- Deborah Chapman (1996). "Water Quality Assessments", Second Edition, UNESCO/WHO/UNEP.

6- Linfield, C., Brown, and Barnwell, T.O., (May 1987). "The Enhanced Stream Water Quality Models QUAL2E and QUAL2E-UNCAS", USEPA, USA.

7- Steven, C. Chapra, (1997). " Surface Water-Quality Modeling", McGraw-Hill.

8- Gorelick, S.M., (1984). "A Reiview of Distributed Parametter Groundwater Management Modeling Method", Journal of Water Resources Research, Vol. 19, No. 2, pp:

9- Clark, C.K., Liu and Neill, J.J., (2001). "Linear Systems Approach to River Water Quality Analysis", University of Hawaii at Manoa.