مدل مدیریت حوادث شبکه‌های توزیع آب با استفاده از سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده مهندسی عمران، قطب علمی مهندسی و مدیریت زیرساختها، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد نقشه‌برداری گرایش GIS، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران

3 استادیار گروه مهندسی نقشه‌برداری، قطب علمی مهندسی نقشه‌برداری و مقابله با سوانح طبیعی، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران

چکیده

یکی از حساس‌ترین و پرهزینه‌ترین واحدهای شرکتهای آب و فاضلاب شهری، سیستم حوادث است. عدم وجود یک روند مکانیزه، دقیق و قابل اعتماد در مدیریت سیستم مذکور، سالانه خسارات زیادی را به مشترکان و شرکتهای آب و فاضلاب شهری وارد می‌نماید. این موضوع به‌ویژه در حال حاضر با توجه به مشکلات بحران کمبود آب و درصد بالای تلفات آب در شبکه‌های توزیع آب شهری در کشور، از ضروریات تحقیقات کاربردی در شرکتهای آب و فاضلاب است. هدف این مطالعه ارائه یک مدل مدیریت حوادث در شبکه‌های توزیع آب شهری بر اساس سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی است. سیستماتیک نمودن ذخیره و استفاده از اطلاعات تجهیزات شبکه توزیع و عملیات ترمیم حوادث، بالا بردن سرعت تعمیر حوادث و پایین آوردن تلفات فیزیکی آب، امکان کاهش تعداد حوادث، صرفه‌جویی اقتصادی، پایین آوردن هزینه‌های ترمیم و رفع حوادث از جمله مزایای این سیستم است. در این تحقیق روشی برای جمع‌آوری اطلاعات مربوط به حوادث در شبکه‌های آبرسانی ارائه و با استفاده از امکانات ثبت، تلفیق و تحلیل داده‌های مکان مرجع در سیستم‌های نرم‌افزاری GIS و تحلیلهای آماری مختلف نسبت به پردازش اطلاعات حوادث اقدام شد. با انتخاب یک منطقه نمونه مطالعاتی در شهر همدان کلیه اطلاعات مربوط به حوادث شبکه در یک دوره شش ماهه جمع‌آوری و مدل GIS حوادث مورد ارزیابی قرار گرفت. به‌طور مثال بر اساس این نتایج، منطقه مورد مطالعه، نرخ شکست بسیار بالایی (58/13) دارد که ناشی از ساختار و مدیریت نامناسب شبکه است. همچنین بالا بودن درصد اختلالات هیدرولیکی نسبت به سایر عوامل شکست، نشان دهنده نامناسب بودن وضعیت فشار هیدرولیکی و فرسودگی شبکه است. کاربرد روش این تحقیق در یک شبکه واقعی نتایج رضایت بخشی در خصوص افزایش کارایی سیستم و کاهش هزینه‌ها ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Water Distribution Network Accident Management Model Using GIS

نویسندگان [English]

  • Masoud Tabesh 1
  • Hadi Jafari 2
  • Mahmoudreza Delavar 3
1 1. Assoc. Prof., Center of Excellence for Infrastructure Engineering and Management, Dept. of Civil Engineering, University of Tehran, (Corresponding Author), (+98 21) 61112258, mtabesh@ut.ac.ir
2 Graduated Student, Department of Surveying Engineering, University of Tehran
3 Assist. Prof., Center of Excellence in Geomatics and Disaster Management, Dept. of Surveying Engineering, University of Tehran
چکیده [English]

 One of the most sensitive and cost-intensive systems in urban water and wastewater companies is accident systems. Lack of a modern, accurate, and reliable burst management system at the present time results in great damages to consumers and to urban water and wastewater companies. Given the shortage of water and real loses in urban water distribution networks, burst modeling and management forms a necessary research area for water and wastewater companies. Improved efficiency of urban water supply and distribution system is the only possible way which cuts across innovative sciences and technologies. One such technology is the geospatial information system (GIS) that generates useful geospatial information and is used to perform spatial and hydraulic analyses that play an important role in urban water distribution networks. The purpose of this research is to study the fundamental concepts of establishing an accident management and modeling system in the Iranian urban water and wastewater companies using GIS. Systematic data storage, use of burst repair data, decreasing repair period, and determining real water losses, number of bursts, and required costs are of the advantages of this model. In this paper, a methodology is presented to gather and evaluate the burst data using the available spatial GIS analysis functions. Selecting a pilot area in Hamedan, accident information was gathered over a 6-month period. Several spatial and hydraulic analyses were performed and a number of indices were developed. The results showed that this network had a high break rate (13.58) which indicates poor infrastructure and management of the system. Furthermore, the main reason for pipe bursts was found to be poor hydraulic situation. It was concluded that applying this model which has been used in a real urban water distribution network increases the efficiency of the system and decreases the related burst costs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • GIS
  • water distribution networks
  • burst
  • Losses

1- بیگی، ف. (1378). ” آسیب شناسی شبکه‌های توزیع آب شهری. “ م. آب و محیط زیست، 37، 17-25.

2- Eiswirth, M., Heske, C., Burn, L.S., and Desilva, D. (2001). “New  methods for water pipeline assessment.” Proc. of the 1st  IWA World Water Congress, Berlin, Germany.

3- تابش، م.، و هنری، ح.ر. (1381). ” تحلیل حوادث شبکه های توزیع آب شهری (مطالعه موردی). “ م. آب و محیط زیست، 50،
17-23.

4- طرح ملی تحقیق، توسعه و بهسازی آب کشور. (1378). راهنمای عملیاتی کاهش و کنترل آب به حساب نیامده، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، تهران.

5- Chowdhury, M.A.I., Ahmed, M.F., and Gaffar, M.A. (2002). “Management of  nonrevenue water four cities of Bangladesh.” J. AWWA, 94(8), 64-75.

6- AWWA Leak Detection and Water Acountability Committee. (1996). “Committee report on water accountability.” <> (May 2008)

7- Huxhold, W.E., Tierney, P.S., Turnpaugh, D.R., Maves, B.G., and Cassidy, K.T. (1997). GIS County User Guide-Laboratory Exercises In Urban Geographic Information Systems, 1st Ed., Oxford University Press.

8- Choi, B., and Choi, G. (2000). “A development of deterioration estimation and managment system on water lines using GIS.” <http://www. fig. net/figtree/ pub/ proceedings/korea/abstracts/pdf/session 9/choi-choi-abs.pdf>. (May, 2008).

9- Poulton, M.D., and Conroy, P.J. (2001). “GIS-Based analysis for selecting water distribution mains for rehabilitation.” Proc. of the 1st IWA World Water Congress, Berlin, Germany.

10- Jacobs, P., and Karney, B. (1994). “GIS development with application to cast iron water main breakage rates.” Proc., 2nd  Int. Conf. on Water Pipeline Systems, BHR Group Ltd., Edinburgh, Scotland, 53–62.

11- Kettler, A.J., and Goulter, I. (1985). “An analysis of pipe breakage in urban water distribution networks.” Can. J. Civ. Eng., 12, 286-293.

12- تابش، م. و عابدینی، ا.ع. (1384).” تحلیل شکست لوله‌ها در شبکه‌های آبرسانی شهری. “مجله تحقیقات منابع آب ایران، 1(1)،
78-89.

13- طرح ملی تحقیق، توسعه و بهسازی آب کشور. (1378). طرح جامع سیستم اطلاعات مکانی آب و فاضلاب شهری، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، تهران.

14- طرح ملی تحقیق، توسعه و بهسازی آب کشور. (1378). دستورالعمل حوادث و اتفاقات شبکه آبرسانی، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، تهران.

15- Petrie, G., and Kennie, T.J.M. (1990). Terrain modelling in surveying and civil engineering, 1st Ed., whittles Publishing In Association With Thomas Telford, England.

16- California Department of Water Resources. (1992). Water audit and leak detection guidebook, 1st Ed., State of California Department of Water Resources, Water Conservation Office and American Water Works Association, California-Nevada Section.

17- جعفری، ه. (1382). ”مدیریت و مدلسازی حوادث و اتفاقات در شبکه های توزیع آب شهری با استفاده از سیستمهای اطلاعات مکانی (GIS). “پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده فنی، دانشگاه تهران.