استفاده از مدل‌های ریاضی و GIS در تعیین سیمای طرحهای کنترل سیل

نوع مقاله: یاداشت‌ فنی

نویسنده

استادیار منابع آب، گروه آبیاری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

چکیده

هدف از این مقاله نمایش به کارگیری آخرین تحقیقات و پژوهشها در زمینه هیدرولیک و هیدرولوژی آبهای سطحی به منظور تعریف سیمای طرح پروژه‌های کنترل سیل است. در این مقاله بعد از معرفی الگوریتم‌های ردیابی جریان(Flow Tracing) و تشریح منطق مورد استفاده برای برنامه‌نویسی آنها در محیط GIS، نحوه به کارگیری مدل‌های ریاضی متصل به GIS در کنار این الگوریتم‌ها و نهایتاً به کار بستن نتایج حاصله در سیاستگذاری و چیدمان اجزای پروژه‌های آبی نشان داده شده است. در این تحقیق، از پروژه کنترل سیل شهر بهبهان به عنوان مطالعه موردی، از نرم‌افزار GEOHMS HEC- و الگوریتم D8 در محیط ArcView به عنوان نرم‌افزار ردیابی جریان و ازHEC-HMS به عنوان نرم‌افزار هیدرولوژیکی استفاده شده است. مطالعه موردی انجام شده نشان می‌دهد که استفاده توأم یک مدل ریاضی هیدرولوژیکی مناسب و GISهای مجهز به الگوریتم‌های ردیابی جریان، می‌تواند بعد از نشان دادن موقعیت تقریبی خروجیها، علی‌رغم پیچیدگی شرایط مرزی، به برآورد قابل قبولی از میزان جریان مؤثر سیل دست یابد. تغییر فاحش سیمای طرح در مطالعه موردی مزبور بعد از به کارگیری متدولوژی نوین،  قابل تأمل می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Mathematical Models and GIS in Flood Control Project Planning

نویسنده [English]

  • Ali Reza Shokoohi
Assistant Professor of Water Resources Engineering, Irrigation Department, Imam Khomeini International University
چکیده [English]

This paper is intended to illustrate the application of the results concerning the latest researches in surface water hydraulics and hydrology for flood control project planning. In this paper, after describing flow tracing algorithms and the logics for programming in GIS environment, the transfer of GIS output to a hydrologic model and its application to a flood control project planning has been demonstrated. In this research, Behbahan flood control project has been used as the case study, HEC-GEOHMS with D8 algorithm in ArcView as flow tracing model and HEC-HMS as the hydrologic mathematical model. Case study results reveal that using a hydrologic mathematical model linked to flow tracing methods embedded in GIS can show approximate locations of outlets and gives an acceptable estimate of design flood magnitude in each node and scenario. The difference in final results before and after the application of the new methodology is noticeable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flood Control Project Planning
  • Flow Tracing Algorithm
  • D8
  • GIS
  • HEC-geoHMS
  • HEC-HMS

1- گزارش کنترل سیلاب شهرستان بهبهان، (1384). شرکت مهندسین مشاور آبکاوش سرزمین، تهران، 165.

2- De Vantier, B.A., and Feldman, A.D. (1993). “Review of GIS applications hydrologic modeling.”
J. Water Resource Planning and Management, 119(2), 246-261.

3- HEC-HMS, (2005). Hydrologic modeling system, User’s manual, U.S. Army Crop of Engineers, Hydrologic Eng.,Davis,Calif.

4- Singh, V.P., and Fiorentino, M. (1996). “Geographical information system in hydrology.” Singh, V.P., and Fiorentino, M., chief editors, Proc., Hydrologic Modeling with GIS, Kluwer Academic Publishers,Netherlands.

5- Maidment, D.R. (1992). Grid-based computation of runoff: A preliminary assessment, Report to U.S. Army Crop of Engineers, HEC, Under Contract DACW05-92-P-1983.

6- Maidment,D.R. (1993). “Developing a spatially distributed unit hydrology using GIS.” Proc., HydroGIS 93,Vienna, 181-192.

7- HEC-GEOHMS, (2003). An extension for support of HEC-HMS using ArcView, User’s manual, U.S. Army Crop of Engineers, Hydrologic Eng.,Davis,Calif.

8- Tarboton, D.C.(1997). “A new method for determination of flow directions and upslope area in grid digital elevation models.” J. Water Resource Research, 33(2), 309-319.