بررسی کیفیت و احیای روانابهای شهری در شیراز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مهندسی عمران-آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار دانشکده مهندسی، بخش راه و ساختمان، دانشگاه شیراز

3 استادیار دانشکده مهندسی، بخش راه و ساختمان، دانشگاه شیراز

چکیده

در بسیاری از نقاط خشک و نیمه خشک جهان رواناب شهری به عنوان یکی از منابع آب قابل احیا و با ارزش مطرح است. در این مقاله به بررسی کیفیت رواناب شهری و امکان احیای آن در قسمتهای مختلف شهر شیراز پرداخته شده است. در شیراز عمده رواناب شهری به وسیله کانال‌های منتهی به رودخانه خشک جمع‌آوری و بدون هیچ گونه تصفیه و احیایی به دریاچه مهارلو انتقال می‌یابد. کیفیت رواناب از اولین دقایق ایجاد رواناب در سه زیر حوضه شهری بزرگ، متوسط و کوچک با کاربریهای متفاوت، مطالعه شده است. یک ایستگاه در پایین دست، نزدیک به انتهای حوضه شهری رودخانه خشک با حوضه‌ای به نسبت بزرگ، ایستگاه بعدی در وسط شهر جایی که قسمت عمده رواناب حاصل از خیابان می‌باشد و سومین ایستگاه در محدوده غرب شهر یک حوضه به نسبت کوچک با کاربری عمدتاً مسکونی در نظر گرفته شد. نتایج تحقیق نشان داد که بسیاری از آلودگیهای رواناب جذب مواد معلق موجود می‌گردند و غلظت مواد معلق در رواناب این مناطق از حد مجاز تخلیه به منابع آبی بیشتر است. در عین حال، امکان احیای رواناب شهری در مناطق با کاربری مسکونی، با جداسازی شست و شوی اولیه و حذف آلودگیهای آن از جمله مواد معلق و فلزات سنگین جذب شده به آنها وجود دارد. مهم‌ترین فلز موجود در روانابهای قابل احیای شهر شیراز، فلز آهن بود که در محدوده 0/1 تا 9/6 میلی‌گرم در لیتر با حداکثر مقدار محلول مشاهده شده 4/4 میلی‌گرم در لیتر اندازه گیری شد. بعد از آهن، فلز روی دارای بالاترین غلظت با محدوده تغییرات 0/001 تا 2/7 میلی‌گرم در لیتر بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Quality and Reclamation of Urban Storm Runoff in City of Shiraz

نویسندگان [English]

  • Mohammad Parvinnia 1
  • Gholamreza Rakhshandehroo 2
  • Parviz Monajemi 3
1 Ph.D. Student of Environmental & Hydraulic Engineering, Department of Civil Engineering, University of shiraz
2 Assoc. Prof., Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, University of Shiraz
3 Assist. Prof., Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering,University of shiraz
چکیده [English]

Urban storm runoff is considered as a potentially reclaimable and valuable resource in many arid and semiarid areas, in Iran. Urban storm runoff in Shiraz is collected mainly by Khoshk River and transported to the Maharloo Lake without any treatment or reclamation. In this study, storm runoff quality and the possibility for its reclamation from different parts of the city in certain canals and pipes are investigated. The quality of the first flush in three relatively large and small suburban areas with different land uses is studied. For the purposes of this study, three stations were considered: one near the downstream end of the city on Khoshk River with a relatively large watershed, one in the middle of the city where street runoff is the main constituent of the flush, and a third one near the western outskirts of the city with relatively small mainly residential watershed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Runoff
  • Reclamation
  • First Flush
  • Suspended Solids
  • heavy metals
  • Shiraz Khoshk (Dry) River
1- واصلی،ن. و منجمی، پ. (1382). بررسی امکان احیا سیلاب شهری در جنوب ایران. چهارمین کنفرانس هیدرولیک ایران،
831-838.

2- واصلی،ن. (1383). امکان بهرهبرداری و بهینه یابی تأسیسات احیا سیلاب شهری و کاربرد آن در شهرهای حاشیه خلیج فارس. پایان‌نامه دکترا، بخش راه و ساختمان. دانشگاه شیراز.

3- Akan, A. O., and Houjhtalen, R. J. (2003). Uraban Hydrulogy, Hydraulics and Storm Water Quality, John Wiley and Sons, Inc.

4- رازی، پ. (1380) مطالعه تجربی بار آلودگی شست و شوی اولیه روانابهای شهری. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان.

5- Rice, L. (1971). “Reduction of urban runoff peak flows.” J. Irrigation and Drainage Division, 97, (IR3), 469-482.

6- Göbel, P., Dierkes, C., and Coldewey, W. G. (2007). “Storm water runoff concentration matrix for urban areas.” J. Contaminant Hydrology, 91, 26-42.

7- ATSDR. (1990). Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs),Agency for Toxic Substances and Disease Registry, Division of Toxicology. Atlanta, Georgia, USA.

8- Liu, D., Sansalone, J. J., and Cartledge, F. C. (2005). “Overall rate kinetics for adsorption of rainfall-runoff heavy metals by composite oxide-coated polymeric media.” J. Environmental Engineering, 131, 1168-1175.

9- Sansalone, J. J. (1999). “Adsorptive-infiltration of metals in urban drainage – media characteristics.”
J. Science of the Total Environment, 235, 179-188.

10- Urbonas, B., and Tucker, L. S. (1996). Storm water sand filtration: a solution or a problem?, APWA Reporter, Amer. Public Works Assoc., Washington, D.C.

11- سازمان آب منطقه‌ای فارس. (1380). مطالعات مرحله اول طرح ساماندهی رودخانه خشک شیراز، مشارکت مهندسین مشاور پاراب فارس و حاسب فارس.

12-U.S. EPA (U.S. Environmental Protection Agency). (2006). “Safe drinking water act.” <http://www.epa.gov/safewater/sdwa/index.html> (Feb. 2007).

13-FWPCA.( 1999). “ Conference in the matter of pollution of the interstate waters of the Hudson River and its tributaries-New York and New Jersey.” Proc., third session,. Federal Water Pollution Control Administration, U.S. Department of the Interior. U.S. GPO, Washington, DC.

14- Canadian Water Quality Guidelines. (2003). Protection of aquatic life ecosystem health: science-based solutions, Report No. 1-7. National Guidelines and Standards Office, Water Policy and Coordination Directorate, Environment Canada, 118.

15-Adriano, D. C.(2002). Trace elements in the terrestrial environment, 2nd Ed., Springer-Verlag,
New York, NY.