بررسی میزان تأثیر پدیده‌ ال‌نینو-نوسانات جنوبی بر سیلابهای حداکثر سالانه جنوب غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد منابع آب- همکار سابق مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

2 دانشیار مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

چکیده

بررسی عوامل مؤثر بر سیلابها و پیش‌بینی وقوع آنها از اهمیت بسیاری در مطالعات منابع آب برخوردار است. در سالهای اخیر، تأثیر پدیده‌های بزرگ مقیاس اقلیمی بر سیلابها بیش از پیش مورد توجه واقع شده است. در این مقاله نتایج بررسی تأثیر پدیدة ال‌نینو-نوسان جنوبی (ENSO) بر وقوع سیلاب حداکثر سالانه (AMF) در جنوب غرب ایران در تعدادی از ایستگاههای بالادست سدهای دز و کارون گزارش می‌شود. تأثیر پدیدة ENSO بر احتمال، بزرگی و شدت وقوع AMF (احتمال×بزرگی) در دورة اسفند-فروردین، به عنوان مهم‌ترین دورة وقوع AMF، بررسی گردیده است. نتایج نشان داد که برای ماههای اسفند و فروردین در حوضه‌های دز و کارون با وقوع پدیدة ال‌نینو، احتمال وقوع مقادیر AMF بیشتر از متوسط حالت خنثی وجود دارد. این امر در مورد پدیدة لانینا برعکس است. همچنین، شدت تغییرات AMF در حالت ال‌نینو بیش از لانینا است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of El Nino-Southern Oscillation on Annual Maximum Flood in Southwestern of Iran

نویسندگان [English]

  • Amin Haghnegahdar 1
  • Bahram Saghafian 2
  • Roohangiz Akhtari 1
1 Former Research Associate, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute
2 Assoc. Prof., Soil Conservation and Watershed Management Research Institute
چکیده [English]

Flood forecasting and the study of the factors involved in flood events form important issues of concern in water resources management. In recent years, the influence of large-scale global climate phenomena on flood peaks has attracted more attention. In this paper, the effect of El Nino-Southern Oscillation (ENSO) is investigated on annual maximum flood (AMF) in Iran’s southwestern basins. The basins are located upstream of Dez and Karun-I dams. ENSO effects on probability, magnitude, and intensity (probability times magnitude) of AMF in the Esfand-Farvardin (March-April) period are examined. The results indicate that following El Nino, the probability of an AMF occurrence larger than the AMF corresponding to neutral ENSO conditions is higher in the study period. The opposite is true for La Nina conditions. It is also seen that El Nino effects are more intense than those of La Nina period.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate Signals
  • ENSO
  • El Nino
  • Southern Oscillation
  • AMF
  • Southwestern of Iran
1- Cayan, D. R., Redmond, K. T., and Riddle, L. G. (1999). “ENSO and hydrologic extremes in the western United States.” J. Climate, 12 (9), 2881-2893.

2- Dilley, M., and Heyman B. N. (1995). “ENSO and disaster- droughts, floods and el-nino southern-oscillation warm events.” Disasters, 19 (3), 181-193.

3- Kuhnel, I., and Coates, L. (2000). “El Nino-southern oscillation: Related probabilities of fatalities from natural perils in Australia.” Nat. Hazards, 22 (2), 117-138.

4- Jain, S., and Lall, U. (2001). “Floods in a changing climate: Does the past represent the future?” Water Resources Research, 37 (12), 3193–3205.

 

شماره 64 سال 1386                                                                                                                        آب و فاضلاب

 

 
5- Diaz, H. F., and Markgraf, V. (1992). El Nino: Historical and paleoclimatic aspects of the southern oscillation, Cambridge University Press, Cambridge, 476.

6- Chiew, F. H. S., Piechota, T. C., Dracup, J. A., and McMahon, T. A. (1998). “El Nino/southern oscillation and Australian rainfall, streamflow and drought: Link and potential for forecasting.” J. of Hydrology, 204, 138-149.

7- Walker, G. T. (1924). “Correlation in seasonal variations of weather, IX, A further study of world weather.” Mem. Indian Met. Dept., 24 (9), 275-332.

8- ناظم السادات، س. م. ج.، )1381(. آیا باران می بارد؟، انتشارات دانشگاه شیراز.

9- Troup, J. A. (1965). “The southern oscillation.” Quart J. Roy. Met. Soc., 91, 490-506.

10- Trenberth, K. E., and Guillemot, C. J. (1996). “Physical processes involved in the 1988 drought and 1993 floods in North America.” J. Climate, 9 (6), 1288–1298.

11- Chang, W. Y. B. (1997).“ENSO: Extreme climate events and their impacts on Asian deltas.” J. Am. Water Resources, 33 (3), 605-614.

12- Chowdhury, M. R. (2003). “The El Nino-southern oscillation (ENSO) and seasonal flooding- Bangladesh.” Theor. And App. Clim., 76 (1-2), 105-124.

13- Andrews, E. D., Antweiler, R. C., and Neiman, P. J. (2004). “Influence of ENSO on flood frequency along the California coast.” J. Climate, 17 (2), 337-348.

14- Barlow, M., Cullen, H., and Lyon, B. (2002). “Drought in central and southwest Asia:La Niña, the warm pool, and Indian Ocean precipitation.” J. Climate, 15 (7), 697–700.

15- Mariotti, A., Ballabrera, J., and Zeng, N. (2002). ENSO influence on Euro-Asian autumn rainfall, ESSIC, ENEA and University of Maryland.

16- Nazemosadat, M. J. (1999). “ENSO impact on the occurrence of autumnal drought in Iran.” Drought Network News, 11 (2), 17-18.

17- Masoodian, S. A. (2002). “The effects of ENSO on annual precipitation of Iran.” World Congress for Middle Eastern Studies, Mainz, Germany, 8-13.

18- Nazemosadat, M. J., and Ghasemi, A. R. (2004). “Quantifying the ENSO-Related shifts in the intensity and probability of drought and wet periods in Iran.” J. Climate, 17 (20), 4005-4018.

19- محسنی‌پور، م. (1378). بررسی تأثیر پدیده ال‌نینو-نوسانات جنوبی بر دبی رودخانه کر در استان فارس. پایان نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

20- ناظم السادات، س. م. ج.، رحیمی،م.، و محسنی‌پور، م. )1381(."بررسی تآثیر پدیده ال‌نینو-نوسانات جنوبی بر دبی رودخانه کر فارس"، ششمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه، دانشگاه شهید چمران اهواز.

21- امامی، ک. (1379). کاربردهای پیش‌بینی‌های اقلیمی در مدیریت خشکسالی و سیلاب.اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشکسالی، جهاد دانشگاهی استان کرمان.

22- خسروی، م. (1380). تأثیر پدیده انسو بر نابهنجاری های بارش تابستانی و پاییزی منطقه جنوب شرقی ایران.پایان نامه دکتری، دانشگاه اصفهان.

23- حق‌نگهدار، ا. (1382). تأثیر سیگنال‌های هواشناسی در اصلاح پیش‌بینی جریانات رودخانه‌ای.پایان نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران.

24- کارآموز، م.، و حق نگهدار، ا. (1382).بررسی تأثیر پدیده ال نینو-نوسان جنوبی بر جریان ورودی سد زاینده رود با استفاده از تحلیل طیفی. دهمین کنفرانس دانشجویی مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران.

25- Karamouz, M., Araghinejad, S. H., and Koorehpazan Dezfuli, A., (2004). “Climate regionalizing for the assessment of ENSO, NAO and SST effect on regional meteorological drought: application of fuzzy clustering.” World Water and Environment Resources Congress, Salt Lake City, Utah, USA.