شهرنشینی، آلودگی آب و رشد اقتصادی در استان‌های ایران با رهیافت پانل فضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو‌ی دکترا، گروه اقتصادکشاورزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 استاد، گروه اقتصادکشاورزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 استادیار، گروه اقتصادکشاورزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

یکی از مهمترین تهدیدهای جدی پیش روی بسیاری از کشورها آلودگی‌های آب ناشی از مصرف کود و سموم شیمیایی کشاورزی است. در مقایسه با اندک پژوهش‌های پیشین، توجه به این مسئله به تفکیک استان‌های کشور و لحاظ کردن بعد مکانی و ناهمسانی فضایی بین استان‌ها دو نوآوری این پژوهش بود. این پژوهش در چارچوب منحنی ‌محیط‌زیستی کوزنتس به بررسی اثرات فضایی شهرنشینی، آلودگی آب و رشد اقتصادی طی سال‌های 1390 تا 1398 در30 استان ایران پرداخت. برای این منظور، ابتدا آزمون ایستایی متغیرها انجام شد و سپس قبل از برآورد مدل، برای اطمینان از وجود رابطه هم‌بستگی فضایی بین متغیرها از آزمون‌های تشخیصی استفاده شد و در نهایت از رهیافت اقتصادسنجی پانل فضایی برای برآورد مدل کمک گرفته شد. با انجام آزمون ایستایی لوین و همکاران مشخص شد که تمامی متغیرها در سطح مانا هستند و سپس آزمون‌های تشخیصی موران، جری، گتیس و LM Lag (Robust) وجود وابستگی فضایی و مدل دوربین فضایی را تأیید می‌کنند. نتایج تخمین مدل دوربین فضایی نشان داد که جمعیت شهرنشینی با ضریب 07/54 و مجذور جمعیت شهرنشینی با ضریب 004/0- و اثرات سرریز این متغیرها به‌ترتیب با ضرایب 054/0 و 000004/0- در استان‌های ایران بر شاخص آلودگی آب تأثیر مثبت و منفی دارد که دلیل بر تأیید فرضیه منحنی ‌محیط‌‌زیستی کوزنتس در زمینه آلودگی آب در استان‌های ایران است. با گسترش شهرنشینی و رشد اقتصادی، شاخص آلودگی آب در استان موردنظر و استان‌های مجاور در حال افزایش بوده، اما وقتی از مقدار مشخصی فراتر رود، از شاخص آلودگی آب در اثر مصرف سموم و کودهای شیمیایی در استان و استان‌های مجاور کاسته خواهد شد. در این راستا، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران بخش کشاورزی با جایگزینی کودهای ارگانیک به جای کودهای شیمیایی زمینه کاهش آلودگی آب در استان‌های ایران را فراهم کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Urbanization, Water Pollution and Economic Growth in Provinces of Iran with Spatial Panel Approach

نویسندگان [English]

  • Fazel Ghobaishavi 1
  • Ahmad Akbari 2
  • Amir Dadras Moghadam 3
  • Seyedmehdi Hoseini 3
1 PhD Student, Dept. of Agricultural Economics, Faculty of Economics and Management, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
2 Prof., Dept. of Agricultural Economics, Faculty of Economics and Management, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
3 Assist. Prof., Dept. of Agricultural Economics, Faculty of Economics and Management, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
چکیده [English]

One of the most serious threats to many countries is water pollution caused by the use of fertilizers and chemical pesticides in agriculture. Limited research has been done in this field in Iran. Spatial dimension and disparity between provinces have not been considered. This research has been conducted in the unique Framework of Environment Kuznets Curve (EKC), to investigate the relationship between urbanization, water pollution and economic growth during the years 2011-2019 in 30 provinces of Iran. First, the stationary test of the variables was performed and then before estimating the model, diagnostic tests were used to ensure the existence of a spatial correlation relationship between the variables using the spatial panel approach. Levin, Lin, and Chou stationary tests showed that all variables were at the mana level. Moran, Jerry, and LM Lag (Robust) diagnostic tests then confirmed the existence of spatial dependence and the Spatial Durbin model. The results of estimating the Spatial Durbin model show the urban population with a coefficient of 54.07 and the square of the urban population with a coefficient of -0.004 and the overflow effects of these variables with coefficients of 0.054 and 0.000004, respectively, in the provinces of Iran. Water pollution index has a positive and negative effect, which indicates the confirmation of the Environmental Kuznets Curve hypothesis (KEC) in the field of water pollution in the provinces of Iran. With the expansion of urbanization and economic growth, the water pollution index has increased, but when there is a certain amount exceeds, the water pollution index due to the use of pesticides and chemical fertilizers in a province and adjacent provinces. It is suggested that agricultural policy makers make the use of organic fertilizers instead of chemical fertilizers mandatory to control water pollution in all provinces of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urbanization
  • Water Pollution
  • Economic Growth
  • Spatial Panel
  • Kuznets curve
Alam, S., Fatima, A. & Butt, M. 2007. Sustainable development in Pakistan in the context of energy consumption demand and environmental degradation. Journal of Asian Economics, 18, 825-837.
Amirnejad, H., Taslimi, M. & Mazraeh, F. 2019. The effects of economic growth and urbanization of Mazandaran province of Iran on environmental quality of water with emphasis on rivers of the province. Eqtesad-E Keshavarzi Va Towsee, 27, 161-168. (In Persian)
Arouri, M., Youssef, A., M'henni, H. & Rault, C. 2012. Energy consumption, economic growth and CO2 emissions in middle east and north african countries. Energy Policy, 45, 342-349.
Biabi, H., Mohammadi, H. & Aboolhasni, L. 2015. The effect of economic factors on underground water pollution in two groups of developed and under developing countries. Journal of Economic and Agriculture Developing, 29, 86-93. (In Persian)
Cai, H., Mei, Y., Chen, J., Wu, Z., Lan, L. & Zhu, D. 2020. An analysis of the relation between water pollution and economic growth in China by considering the contemporaneous correlation of water pollutants. Journal of Cleaner Production, 276, 122783.
Conceicão, P. 2019. Human development report. UNDP Pub., New York, USA.
Falahi, F. & Hekmati, F. 2013. Determinants of CO2 emissions in the Iranian provinces. Iranian Energy Economics, 6, 129-150. (In Persian)
Gujarati, D. 2004. Basic econometrics, McGraw− Hill, USA.
Khazayi, S. H. 2009. Sess the health status and quality of groundwater in the Mazandaran porivnce of the insecticide diazinon (Mahmoud Abad city case study). 12th National Conference on Environmental Health, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. (In Persian)
Khoadadi, M. 2009. Etermination of residual concentrations of phosphorus and carbamate pesticides and organiphosphate pesticides in drinking water sources in Hamedan. 12th National Conference on Environmental Health, Shahid Beheshti University Tehran, Iran. (In Persian)
Levin, A., Lin, C. F. & Chu, C. S. J. 2002. Unit root test in panel data: asymptotic and finit-sample properties. Journal of Econometrics, 108(1), 1-24.
Liu, X., Heilig, G. K., Chen, J. & Heino, M. 2007. Intractions between economic growth and environmental quality in Shenzhen, China's first special economic zone. Ecological Economics, 62, 559-570.
Li, K., Fang, L. & He, L. 2018. How urbanization affects China's energy efficiency: a spatial econometric analysis. Journal of Cleaner Production, 200, 1130-1141.
Li, Z., Xu, Y., Sun, Y., Wu, M. & Zhao, B. 2020. Urbanization-driven changes in land-climate dynamics: a case study of Haihe River basin, China. Remote Sensing, 12(17), 2701.
Mamipour, S. & Rezaei, A. 2018. Economic growth and regional labour market development in Iran's provinces: Okuns law in a spatial context. Economic Growth and Economic Development Research, 8, 107-122. (In Persian)
Monjazeb, M. & Ghaseminejad, A. 2020. Estimationing residential water use gap in the privileged provinces: spatial panel approach. Journal of Sustainable Growth and Development, 20, 1-28. (In Persian)
Pajooian, J. & Lashkaryzadeh, M. 2010. An investgation of the effective facors on the realtionsship between economic growth and environmental quality. Iranian Economic Research, 14, 168-188. (In Persian)
Shafik, N. & Bandyopadhyay, S. 1992. Economic growth and environmental quality: time-series and cross-country evidence, World Bank Publications. WPS 904, Washington, USA.
Shahbazi, K., Hamidirazai, D. & Feshari, M. 2015. Investigating the factors affecting air pollution emissions in Caspian Sea countries: panel spatial Durbin model. Journal of Environmental Studies, 41(1), 107-127. (In Persian)
Sulemana, I., Nketiah-Amponsah, E., Codjoe, E. A. & Andoh, J. A. N. 2019. Urbanization and income inequality in Sub-Saharan Africa. Sustainable Cities and Society, 48, 101544.
Tarazkar, M., Kargar, D. & Bakhshoodeh, M. 2018. The effects of economic development and urbanization on pollution emissions. Journal of Agricultural Economics Research, 10, 155-174. (In Persian)
Thompson, A. 2014. Environmental Kuznets curve for water pollution: the case of border countries. Modern Economy, 5, 66-69.
Turral, H., Burke, J. & Faures, J. M. 2019. Climate change, water and food security. FAO Publications, Rome, Italy.
UNDP, 2019. Human development report; New York :Oxford Univercity Press.
Viton, P. A. 2010. Notes on spatial econometric models. City and Regional Planning, 870, 2-17.
Yuan, Y. 2019. Urbanization, water pollution and economic growth-analysis of spatial econometric model based on inter-provincial data. Education and Social Science, 164, 862-867.
Zhong, S., Li, J. & Zhao, R. 2021. Does environmental information disclosure promote sulfur dioxide (SO2) remove? new evidence from 113 cities in China. Journal of Cleaner Production, 299, 126906.