بررسی آلودگی خاکهای منطقه جنوب تهران در مسیر روانابهای سطحی به فلزات سنگین

نوع مقاله: یاداشت‌ فنی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و سلولی ملکولی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد

2 دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد

3 عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور شهرکرد و دانشجوی دکترای زمین‌شناسی، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه تبریز

چکیده

حضور فلزات سنگین در غلظتهای بالا در خاک برای گیاهان، حیوانات و انسان سمّی است. در این تحقیق مناطق جنوبی تهران و آب آبیاری این منطقه که همواره تحت تأثیر عوامل آلوده کننده و روانابهای عبوری این شهر قرار می‌گیرد، مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه‌های خاک از 18 ایستگاه نمونه‌برداری جمع‌آوری و پس از استخراج فلزات سنگین به‌روش عصاره‌گیری، با استفاده از جذب اتمی، تعیین غلظت گردید. در این مطالعه غلظت برخی فلزات سنگین از جمله سرب، کادمیم، روی، مس و نیکل در بافت خاکهای منطقه جنوب تهران تعیین شد تا در صورت نزدیک بودن و یا افزون شدن غلظت از سطح با پتانسیل خطرزایی برای منطقه، بتوان تدابیر حفاظتی به‌منظور جلوگیری از گسترش آلودگی را اندیشید. نتایج نشان داد که گرادیان غلظت کلیه پارامترهای مورد مطالعه از شمال به جنوب و از غرب به شرق منطقه رو به افزایش بود. میانگین غلظت سرب، کادمیم، روی، مس و نیکل در ایستگاههای شمالی منطقه به‌‌ترتیب 61/12، 1/42، 61/07، 25/85 و 29/22 میلی‌گرم بر کیلوگرم و در ایستگاههای جنوبی به‌ترتیب معادل 76/40، 2/62، 172/05، 69/85 و 37/40 میلی‌گرم بر کیلوگرم محاسبه شد. در منطقه مورد مطالعه نواحی جنوبی در مقایسه با نواحی شمالی در تماس بیشتری با روانابهای سطحی قرار داشتند و این احتمالاً می‌تواند باعث پراکندگی غلظتی بیشتر در نواحی شمالی شود. ممکن است عبور کلیه روانابها در خط القعر محدوده مورد مطالعه یعنی جنوب منطقه و کاربرد وسیع این روانابها برای آبیاری زمین‌های کشاورزی این منطقه یکی از دلایل تجمع فلزات در بافت خاکهای منطقه باشد. بنابراین مطالعه حاضر لزوم توجه بیشتر به استفاده از روشهایی مثل تصفیه روانابها و عدم کاربرد آنها بر روی زمین به‌منظور جلوگیری از گسترش آلودگی در محیط را نشان داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Soil Pollution along the Surface Runoff in Southern Tehran

نویسندگان [English]

  • Gashtasb Mardani 1
  • Mehraban Sadeghi 2
  • Maryam Ahankoob 3
1 M.Sc. of Environmental Health Eng., Research Center of Herbal, Cellular and Molecular Research, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord
2 Assoc. Prof. of Environmental Health Eng., Faculty of Public Health, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord
3 Faculty Member of Geology, Pyamnoor University of Shahrekord, Ph.D. Student of Geology, Tabriz University
چکیده [English]

 High concentrations of heavy metals in soil are toxic to plants, animals, and human beings. The present study was performed in the region in the south of Tehran, which is exposed to pollutants and where the runoff from urban areas is being extensively used for irrigation. Soil samples were collected from 8 stations. The soil distillation method was used to extract heavy metals from the samples and their concentrations were determined using atomic absorption to decide whether the concentrations of such heavy metals as Pb, Cd, Zn, Cu, and Ni exceeded hazardous limits requiring protective measures to be taken. Results showed that the concentration gradients of all the parameters studied increased in the north-south and west-east directions. The average concentrations of Pb, Ca, Zn, Cu, and Ni were 61.12, 1.42, 61.07, 25.85 and 29.22 mg/kg, respectively, in the northern stations, and 76.40, 2.62, 172.05, 69.85 and 37.40 respectively, in the southern stations. Comparison of ±43.7, respectively, in the  southern stations. Comparison of the two northern and southern areas revealed that the two northern and southern areas revealed that the northern areas were in contact with more surface runoff, which might have been the cause for the wider distribution of heavy metal concentrations in this region. Moreover, the runoff passing through the deepest parts of the southern region and the extensive application of the flow for irrigation could have caused the higher accumulation of heavy metals in this region. Our findings also indicated that it is necessary to treat surface runoff and to avoid runoff application for irrigation as measures for preventing environmental pollution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Run-off
  • heavy metals
  • Soil pollution
  • South Area of Tehran
1-Evanko, C. R., and Zombak, D. A. (1997) Remediation of metals-contaminated soils and groundwater, Technology Evaluation Report, Gwarac.

2-Smith, L. A., Means, J. L., and Chen, A.,  Alleman, B., Chapman, C. C., Tixier, J. S., Brauning, S. E., Gavaskar, A. R., and Royer, M. D. (1995) Remedial options for metals-contaminated sites, 3rd Ed., Lewis Publishers, Boca Raton, FL.

3-Bodek,I. (1988). Environmental inorganic chemistry properties, processes and estimation methods, Pergamon Press, Elmsford, N. Y.

4- Iskandar, I. K., and Kirkham, M. B. (2000) Trace elements in soil, bioavailability,flux and transfer, 3rd Ed. Lewis Publishers, N. Y.

5- Ebbs, D. S., Lasat, M., M., and Brady, D. J. (1997). “Phytoextraction of Cadmium and Zinc from contaminated site.” J. Environ-Qual., 26, 1424-1430.

6- Gorska, M.(2000).“Remediationin Poland.” <www.ics.it/oldsite/Chemistry/Remediation/Publication/Soil> , (May , 2008).

7- Sutcliffe, J. F., and Baker, D. A. (1981). Planets and mineral salts, institute of biologies studies in biology, 2nd Ed., Eduard Arnold Pub., Comelot Press Ltd., Southampton.

8- Nabizadeh, R., Mahvi, A. H., Mardani, G., and Yunesian, M. (2005). “Study of heavy metals in urban runoff.” International Journal of Environmental Science and Technology, 1(4), 325-33.

9- Evanko, C. R., and Zombak, D.A. (1997). Remidiation metals-cantaminated solis and groundwater, Technology Evaluation Report, Gwarac.